1862-ci ildə dərc olunan “Nalayiq məzəli əhvalat” Dostoyevskinin satirik üslubda yazılmış əsəridir. Əsər dövlət müşaviri, 43 yaşlı general İvan İliç Pralinskinin “humanizm” göstərmək ideyası ilə öz işçisinin toyuna gəlməsindən və bu “humanizm”in onu necə rüsvay edərək gülünc vəziyyətə salmasından bəhs edir. Əsərdə eyni zamanda Pseldonimovun timsalında “kiçik adam”ların həyat şəraiti, toy atmosferi və Peterburqun “alt” təbəqəsinin yaşam tərzi acınacaqlı və dəhşətli tərzdə böyük ustalıqla ifşa olunur.

Əsərdə əsas obraz kimi çıxış edən Kərbəlayı Zal avamlığı, səriştəsizliyi və fərasətsizliyi ilə seçilir. Kərbəlayı Zal qarodovoy kimi xidmət edirdi, xidmət müddətində, pristava görə, yararlı olmayıb. Onun vəzifədə qalmaq niyyəti özünün şəxsi mənafeyinə görədir, xalqın mənafeyinə görə deyil. Yerli camaatdan qulluğa götürülən Kərbəlayı Zal kimi insanlar dövrün hakimiyyətinə xəbərçilik etməyə təhrik edilirdilər. Arvadı ona baqqaldükanı açmağı desə də, Kərbəlayı Zal dövlət qulluğunun önəmini, maaşı bəhanə edərək öz işində qalmaq istəyir. Kərbəlayı Zalın Usta Feyzulla ilə ədavəti olmur. Nə yolla olursa-olsun, Usta Feyzullanı həbs etdirmək istəyir fikri yanlışdır. Kərbəlayı Zal əsərin sonunda zavallıya çevrilərək qulluqdan xaric edilir. Kərbalayı Zal öz işi ilə pristavı narazı salır. Kərbəlayı Zalın arvadı ədalətsiz iş gördüyü üçün onu tənqid edir fikri yanlışdır. Kərbəlayı Zal pristavın dediklərini arvadına danışmır.[1]

Ömrünün 17 ilini əsir olaraq keçirən, lakin hətta xacə edilsə belə, ruhdan düşməyən, mütaliə və müşahidə qabiliyyəti sayəsində özünü güclü lider kimi formalaşdıran bir şəxsiyyət. Uzun və gərgin mübarizədən sonra yeni bir dövlətin əsasını qoyan, bununla da böyük bir coğrafiyada xalqların taleyini, tarixin gedişatını dəyişən ziddiyyətlərlə dolu hökmdar. Söhbət Qacar dövlətinin qurucusu və ilk başçısı Ağa Məhəmməd şah Qacardan gedir. Tanınmış tarixçi Əkbər Nəcəfin (1975) qələmə aldığı bu kitabda siz Ağa Məhəmməd şahın həyat yolu barədə yeni və maraqlı faktlarla tanış olacaq, onun şəxsiyyəti barədə diqqətçəkən mülahizələr oxuyacaqsınız.

XX əsrin 20-ci illərində Qarabağda baş verən hadisə­lərdən bəhs edən «Üçatılan» romanı zəngin tarixi-etnoqrafik məzmunu ilə birnəfəsə oxunur.

Hitlerin yəhudilərə qarşı amansız rəftarı sərhəd tanımır. Auşvits yəhudilərlə dolub. İki dostun ürək parçalayan hekayətidir bu roman. Dostların biri Auşvits rejiminə nəzarət edən komandanın oğlu, digəri isə həbsxanada qəddar işgəncələrə məruz qalan yəhudi ailəsinin üzvü... Onların öz dünyası var, öz oyunları, öz məşğuliyyətləri, heç zaman ağıllarına gəlməyən dəhşətli bir sonluğun astanasında əyləncə axtarışındadırlar. Uşaq məsumluğu onları qaz kamerasının ağzına qədər dartıb gətirir...