Gözəl günlər idi. Həmişəki südlü sıyıqla qarnını doyurandan sonra yuxuya getmək necə də ləzzət edirdi. Adətən onu anası özü yedirirdi. O, hər dəfə ağzına qoyulan qaşıq dolusu sıyığı ləzzətlə udub növbəti qaşıq üçün ağzını açanadək anası səbirlə gözləyirdi.

Bəli, nağıl binasını qoyaq yavaş-yavaş, olum qapında qulnan qaravaş. Dövlətli plova şıllaq vurar, kasıb tapmaz bir kasa bozbaş. Biri varımış, biri yoxumuş, Mahmud adında bir tacir varımış. Bəli, belə deyirlər, tacir Mahmudun oğul sarıdan üzüqara, amma qız sarıdan elə keyfi kökdü ki, xoruz tək damağı şax-şax şaqqıldayırdı. Tacir Mahmudun Nigar xanım adlı bir qızı vardı, elə gözəldi ki, baxanın ağlı başından çıxıb, dəli-divanə olurdu. Nigar, nə Nigar, hər saç hörüyü bir salxım qara şanı. Alnı ay kimi, zülmatlara işıq salır. Qaşları elə bil qüdrəti-ilahinin qələmiylə çəkilib. Gözləri qara, kirpikləri yayından çıxmış ox kimi, rəngi sürməyi çalır. Burnu hind fındığı. Yanaqlarına elə bil bir şüşə qan çilənmişdi, ləbləri şəkər, sinəsi mərmər kimi par-par parıldayır. İncəbelli, uzunboylu, şux dayanışıqlı, ceyran yerişli bir maraldı. Bəli, görək belə bir nemət kimə qismət olar.

Salam Qədirzadə əsərləri gənclər arasında ən çox oxunan müəlliflərdən biridir. Onun “Sevdasız aylar” povesti yüksək tirajla dərc olunan kitablar sırasındadır. “Şlyapalı Mauqli” adlı bu kitaba isə, yazıçının “Ər-arvad təhlükəsizliyi ongünlüyü”, “Bığ”, “Evlənəndə tələsməyin”, “Göz-bağlıca”, “Telefon” kimi hekayələri daxil edilib. Onları oxuduqdan sonra romantik ruhlu bu müəllifi həm də gözəl yumor ustası kimi kəşf edəcəksiniz. Qarışmış telefon xətti vasitəsilə maraqlı xəbərlər toplayıb ərinə danışan və bu işə aludə olduğu üçün telefon ustasına rüşvət verib geri qaytaran Şəfiqə də, nadanlığı ucbatından qonşusu tərəfindən ələ salınaraq “Şlyapalı Mauqli” adlandırılan Canəli müəllim də, arvadının qorxusundan bığını qırxan ustadan şikayət edən Əzim də öz baməzə xarakterləri və düşdükləri gözlənilməz əhvalatlarla marağınıza səbəb olacaq.

Henri Rayder Haqardın «Süleyman şahın xəzinələri» romanı fil sümüyü ovçusu və təcrübəli səyyah Allan Kortermeynin rəhbərliyi altında Afrikanın kəşf olunmamış vahşi dərinliklərinə doğru çıxılan təhlükəli və sirli bir ekspedisiyanın hekayəsidir. Səyahətin əsas məqsədi ser Henri Körtisin əfsanəvi Süleyman peyğəmbərin almaz mədənlərini axtararkən itkin düşmüş qardaşını tapmaq olsa da, qəhrəmanları susuz səhralar, keçilməz dağlar və ölümcül təhlükələr gözləyir. Nəhayət, xarici dünyadan tamamilə təcrid olunmuş Kukuanalar ölkəsinə çatan ekspedisiya üzvləri burada amansız və zalım kral Tvala ilə onun qanlı ayinlər icra edən qorxunc ifritəsi Qaqulun diktaturası ilə qarşılaşırlar. Yoldaşları olan sirli yerli sakin Umbopanın əslində bu krallığın qanuni varisi olduğunu öyrənən səyyahlar taxt-tac uğrunda qanlı bir müharibəyə qoşulur, müasir silahlarının gücü və günəş tutulması hiyləsi ilə zalım kralı devirərək Umbopanı hakimiyyətə gətirirlər. Yeni kralın minnətdarlığı sayəsində gizli xəzinə mağarasına daxil olan, lakin ifritə Qaqulun xəyanəti ilə orada diri-diri basdırılmaq təhlükəsi yaşayan qəhrəmanlar möcüzəvi şəkildə xilas olaraq həm böyük sərvətlə, həm də ser Henrinin sağ qalmış qardaşı ilə birlikdə vətənə qayıdırlar.

Bu hekayə ədalətli olmaqdan, ədalət anlayışının necə vacib və dəyərli olmasından bəhs edir. Hekayə uşaqlara haqq-ədaləti, düzgünlüyü öyrədir, bu prinsiplərə riayət etməyi aşılayır. Bu hekayə dil və üslub cəhətdən kiçikyaşlı məktəblilərin yaş səviyyəsinə uyğundur.