“Başsız atlı” romanı XIX əsr Amerikasında baş vermiş sirli bir qətl haqqındadır. Varlı fermer Vudli Poyndekster və onun ailəsi yeni malikanəyə köçmək üçün yola çıxırlar. Böyük bir düzənlikdə yolu azan ailəni bu yerlərin məşhur vəhşi at ovçusu – mustanger Moris Cerald xilas edir. Poyndeksterin gənc qızı Luiza ilk baxışdan ona vurulur, Vudlinin qardaşı oğlu Kassi Kolhaunsa dərhal onu özünə rəqib görməyə başlayır. Günün birində Luizanın qardaşı Henri yoxa çıxır. Az sonra başsız atlı peyda olur. Bu qeyri-adi atlı ay işığına qərq olmuş savannanı dolaşaraq, orda yaşayanları dəhşətə gətirir. Onun başı yoxdur. Kimdir o – kabus, şeytan, yoxsa insan?

Bu hekayə ədalətli olmaqdan, ədalət anlayışının necə vacib və dəyərli olmasından bəhs edir. Hekayə uşaqlara haqq-ədaləti, düzgünlüyü öyrədir, bu prinsiplərə riayət etməyi aşılayır. Bu hekayə dil və üslub cəhətdən kiçikyaşlı məktəblilərin yaş səviyyəsinə uyğundur.

Görkəmli alman yazıçısı Ştefan Svayqın əsərlərini oxuculara sevdirən müəllifin insan təbiətinə dərindən bələdliyi və onu böyük ustalıqla təsvir etmək bacarığıdır. Bu onun Qorxu əsərində xüsusilə aydın sezilir. Hər şey hüzurlu, firavan həyat sürən frau İrenenin 8 illik evliliyindən və burjua dünya­­­sının yeknəsəqliyindən sıxılaraq gənc piano­çu oğlanla eşq macərasına atılma­sın­dan başlayır. Lakin bu gizli münasibətdən xəbər tutan və özünü oğlanın sevgilisi kimi təqdim edən bir qadın onu şantaj etməyə başlayınca hadisələrin gedişatı tamamilə dəyişir.

Ümumtəhsil məktəblərinin 5-ci sinfi üçün «Ədəbiyyat» fənni üzrə dərslik

“Ağ gəmi” 7 yaşlı oğlanın çatmaq istədiyi arzudur... Nədənsə hamı öz arzusuna yetə bilmir, nədənsə arzuya doğru yürüş haradasa yarımçıq kəsilir. Yazıçı dağın ətəyində, çayın sahilində yerləşən, cəmi 7-8 nəfərin yaşadığı dağ kəndində baş verənləri detallı şəkildə təsvir etməklə yanaşı, insanların iç dünyasına enir, daxili həyəcanlarını, düşüncələrini qələmə alır. Yazıçı həyata 7 yaşlı oğlanın gözü ilə baxmağa çalışır. Əsərdəki mənfi qəhrəman – Orozqul get-gedə qəddarlaşır, zülmkara çevrilir. Şaxtalı gündə nəvəsini atla məktəbdən gətirən Mömin babanı o qədər sıxışdırır ki, baba meşədəki Buynuzlu ana maralı öz əli ilə ovlayır. Gözlərində əfsanələşmiş Buynuzlu ana maralın ölümünü görən nəvə isə dəli kimi axan, suları buz kimi kəsən dağ çayının sahilinə gəlir...” Ağ gəmi”yə doğru yol yarımçıq kəsilir.