Ümumtəhsil məktəblərinin 6-cı sinfi üçün dərslik

Bu hekayə insanın zinəti sayılan dürüstlükdən, doğruluqdan bəhs edir. Hekayə maraqlı hadisələr, bəzən macəra dolu əhvalatlar vasitəsilə uşaqlara dürüst olmağı öyrədir. Yalançılıq, nankorluq kimi mənfi davranışların pis aqibətini göstərərək balacaları düz sözlü, dürüst xasiyyətli olmağa çağırır.

Çoxdan unudulmuş dövrün tarixi təsvirini verən romanda sadə insanın gündəlik həyatı və dəyərləri canlandırılır. Kütləvi tarixi şüur, dünya haqqında təsəvvürlərin özünəməxsusluğu, insanların inam və ümidləri əks olunur. İnsanın azadfikirliliyi və mənəvi müstəqilliyi konsepsiyası Fransadakı cari hadisələrlə əlaqələndirilir. Gələcək keçmişin varisi kimi göstərilir. Dini inamın zəifləməsi, yüzillər boyu toxunulmaz qalan ehkamlara qarşı şübhə, yeni təlimlərin bolluğu cəmiyyətin öz inkişafının son hədəfinə – demokratiyaya yaxınlaşmasına sübutdur. Yazıçı dövrün əlamətlərini əsas qəhrəmanların xarakter və taleyində təcəssüm etdirir.

İstedadlı qadın yazıçılarımızdan olan Ələviyyə Babayeva çoxsaylı roman, povest, hekayələr müəllifidir. O həmçinin L.Tolstoy, İ.Turgenev, A.Çexov, V.Astafyev, V.Polova, Y.Sotkin, Qaydar, A.Zaqers, Astafayev və s. kimi görkəmli sənərkatların əsərlərini dilimizə çevirmişdir. Onun imzası 1936-cı ildə çap etdirdiyi “İki həyat” hekayəsilə tanınmağa başlandı. Müəllifin “Mənim müəllimim” adlı ilk kitabı isə 1950-ci ildə “Uşaq gənc nəşr” də çap olundu. Sonra müəllifin birbirinin ardınca “Hekayələr”, “Tək ağac”, “Kənd yolları”, “Payızda”, “Yenə bahardı”, “Tut ağacı”, “Süsən sünbül”, “Hörüklər”, “Adamlar və talelər”, “Hardasan, dost, harda”, “Əlvida”, “Dəli Sona” “Son döngə” və s. əsərləri işıq üzü gördü. O, cəmiyyətin ictimai-siyasi mənzərəsi ilə yanaşı, insan qəlbini, mənəviyyatını əsərlərində işıqlandırırdı və müasir dövrünün həqiqətlərini, reallığını doğru-dürüst əks etdirirdi

Biri vardı, biri yoxdu, ölkələrin birində ətrafı dik yamaclı uca dağlarla əhatə olunmuş, dümağ sahili olan bir süd gölü vardı. Bu gölün sahilində böyük bir ağac var idi. Ağacın başında beli ağ bir sağsağan yuva qurmuşdu. Sağsağan yuvada yeddi dənə yumurta yumurtlamış və yeddi bala çıxarmışdı. Sağsağan ata sağsağanla birlikdə balalarını çox yaxşı bəsləyirdi. Soyuq gecələrdə üşüməsinlər deyə balalarını qanadlarının altına alırdı. Balalar analarının gətirdiyi yemdən, sudan doyunca yeyib-içirdilər. Yeddi bala gündən-günə böyüyürdü. Artıq onlar yuvaya sığmırdılar.