Biri varıdı, biri yoxudu, Ənuşiravan adında bir padşah varıdı. Günlərin bir günündə padşah öz taxtı-səltənətində oturmuşdu. Birdən gözü aynaya sataşdı. Gördü ki, saqqalına dən düşüb. Ənuşiravanı fikir götürdü, öz-özünə dedi: – Dövlət var, mal var, can gedir. Sabah ölsəm, yerimdə kim padşahlıq eləyib dövlətimə sahib olacaq? Ənuşiravanı fikir götürdü, çünki onun heç evladı olmurdu. Gecəgündüz peşəsi ağlayıb sıtqayıb, Allaha yalvarmaqdı ki, bəlkə Allah buna bir evlad verə. Bu dəmdə qapı döyüldü. Fərraşlardan birisi gəlib, baş əyib dedi: – Qibleyi-aləm, abid yanına gəlmək istəyir. Padşah dedi: – Buraxın, gəlsin. Abid baş əydi, ədəb-salamını yerinə yetirdi. Padşah onu yanında oturtdu. Abid gördü ki, padşah özündə-sözündə deyil. Abid dedi: – Qibleyi-aləm sağ olsun, nə olub ki, belə pərişansan? Ənuşiravan dedi: – Mən onun üçün pərişanam ki, saqqalıma dən düşüb, oğul-uşaqdan da heç bir şeyim yoxdu. Abid dedi: – Qibleyi-aləm, sənə bir alma verim, elə ki, axşam oldu, hərəmxanaya get. Almanı iki bölüb yarısını baş hərəminə ver, yarısını da özün ye. Amma sənnən bir şərt bağlayıram, elə ki, oğlun və ya qızın oldu, ad qoyan günü məni çağır, gərək ona adı mən qoyam.

Stefan Sveyqin həyati süjet əsasında qurulmuş “Fantastik gecə” romanında cərəyan edən hadisələr, əsərin adından göründüyü kimi, demək olar, bir gecə ərzində baş verir. Əsərin təsadüfən başqasının uduşuna sahib çıxan baş qəhrəmanı bütün gecə boyu mənəvi əzablarla üzləşərkən çıxış yolunu təsadüfən əldə etdiyi pullardan azad olmaqda görür. Yalnız səhərə yaxın buna nail olandan sonra daxili aləmində özünə yer alan mənəvi təlatümlərdən azad ola bilir.

Bir gün süd satmaqla məşğul olan bir adam gəmi ilə səyahətə çıxır. O, uzun müddət topladığı qızılları bir kisəyə yığıb özü ilə götürmüşdü. Tez-tez göyərtədə sakit bir yerə çəkilib dönə-dönə qızıllarını sayırdı.

"Ümumi tarix" fənni üzrə 7-ci sinif üçün dərslik

Ramiz Rövşənin "Üç oğlu müharibədən qayıtmayan kişi" hekayəsi, müharibənin gətirdiyi amansız ağrını, sonsuz gözləntini və bir atanın tənhalığını fəlsəfi-metafizik çalarlarla canlandıran sarsıdıcı bir mətndir.Hekayənin mərkəzində dayanan Həsən kişinin bu dünyada yeganə təsəllisi, canından çox sevdiyi kəhər atıdır. Müharibəyə yollanan üç oğlu – Əfrayıl, İsmayıl və İsrəfildən illərdir heç bir xəbər-ətər ala bilməyən qoca ata, öz daxili dünyasında qəribə bir inanc yaşadır: o, kənddən aparılan həmin kəhər atın döyüş meydanında oğullarına yoldaşlıq etdiyini və onlardan bir məktub, bir nişanə gətirəcəyini gözləyir. İnsanın ümidə sığınma instinktini, gözləməyin gətirdiyi ağır mənəvi zülmü və heyvanla insan arasındakı mistik bağlılığı simvolik dillə təsvir edən əsər, oxucunu taleyin qaçılmaz həqiqətləri ilə baş-başa buraxır