Ümumtəhsil məktəblərinin 9-cu sinfi üçün “Ədəbiyyat” fənni üzrə DƏRSLİK

Aqata Kristi əsərlərinin klassik qəhrəmanı Puaro «Şərq ekspresi»ndə səfərə çıxır və həmişəki kimi baş gicəlləndirən hadisəylə üz-üzə qalır. Səhər tezdən birinci dərəcəli kupedə kişi meyiti aşkarlanır. Elə bu zaman qatar yolda qalaqlanmış nəhəng qar topası səbəbindən dayanmalı olur və hərəkət edə bilmir. Puaro bu qətl hadisəsini araşdırmaq məcburiyyətində qalır. İşin çətin yanı isə odur ki, qatardakı hər bir möhtərəm sərnişinin, texniki heyət üzvünün qatil çıxmaq ehtimalı var. Yalnız Puaro kimi mahir detektiv, öz parlaq istedadı və iti məntiqi sayəsində belə bir dolaşıq qətl hadisəsini açmağa yardım etmək iqtidarındadır. Dünya detektiv əsərlərinin şedevrlərindən sayılan «Şərq ekspresində qətl» romanı müəllifin o biri əsərləri kimi çox həvəslə oxunur və oxucunun bütün diqqətini özünə çəkə bilir.

Söhbət yava qadınlardan düşmüşdü, çünki nahar fasiləsindən sonra, həm də sırf kişi məclisində başqa nədən danışıla bilər ki? Aramızdakılardan birisi: — Heç bilirsiniz mənim başıma necə qəribə əhvalat gəlib? – deyə soruşdu. Bunun ardından isə belə bir əhvalat nağıl elədi: — Keçən il qış axşamlarından birində bütün varlığımı sarsıdacaq qədər güclü bir kimsəsizlik və tənhalıq hissi mənə hakim kəsildi. Yəqin ki, eyni hissləri çoxunuz yaşamısınız. Öz otağımda tənhalığımla baş-başa oturmuşdum və birdən mənə elə gəldi ki, bir az da beləcə yalqız qalsam, bu təklik axırıma çıxacaq, çünki belə qorxunc yalqızlıq hissi gec-tez adamı intihara qədər gətirib çıxara bilir.

“Zəmidə bir turac səslənirdi” hekayəsi təbiət mənzərələri fonunda insan duyğularını, sevgini, yalnızlığı və qayğıları dərin psixoloji qatlarla əks etdirir. Hekayədə kənd həyatı, insan münasibətləri və duyğuların iç dünyadakı təzahürü İlyas Əfəndiyevə məxsus lirizm və incə müşahidə qabiliyyəti ilə təsvir edilir. Turac quşunun səsi — təbiətin bir detalı olsa da — əsərin simvolik əsasını təşkil edir və qəhrəmanın daxili dünyası ilə təbiət arasında emosional körpü yaradır.

Sübh tezdən olsa da, göy üzü qıpqırmızı idi. Axşamdan pal- paltarlı yerinə girən Zərnişan gecəni narahat yatsa da,tezdən durmağa vərdiş etdiyindən saat 6 olmamış yerindən qalxdı. Dünən gecədən toplar, minaatanlar susmuşdu. Sərhəd kəndlərində yaşayanlar üçün adi günlərdən biri başlayırdı. Bir neçə dəqiqədən sonra nə olacağı heç kimə bəlli deyildi.