"Qoşa balınc" - M.-nin hekayəsi. 1926 ildə qələmə alınmışdır. Bir çox son hekayələrində olduğu kimi, burada da yazıçı avtobioqrafik motivlərdən bəhrələnmişdir. Bacısı Səkinənin qızı Pakizəni "Zaqatala ünas darülmüəllimatına" qoymaq məqsədilə iki gün Zaqatalada olmuş yazıçı sonradan səfər əhvalatını özünəxas üslubda duzlu-məzəli hekayəyə çevirmişdir. İdeya-mətləbi əxlaqi qənaət əldə etməkdən ibarət olan hekayə təhkiyəçi-qəhrərmanın incə müşahidələrlə zəngin söyləmində çoxqatlı, çoxmənzərəli şəkildə təzahür tapır. Şəhərin gerçəkləri və özəl həyatı, ermənı və müsəlman xarakterləri, psixologiyası, "fərasəti" Mirzə Cəlil nəsrinə xas satirik kinayə, zərif yumor, incə psixologizm, ironiya və özünəironiya işığında təsvir olunur. "Q. b." rəmzi obrazdir və bu obraz vasitəsüə yazıçı XX əsr nəsrinin maraq dairəsinə daxil olan daha bir qata nüfuz edir, şüuraltı prosesləri izləyir.

Kərpic kəsən qoca yaşamaq üçün vicdanlı olmağın yollarını başa salır

Hekayənin mərkəzində 60 yaşlı uğurlu biznesmen Vudi Zelner (Woody Selbst) dayanır. Əsər boyu Vudi keçmişi, xüsusən də yetmiş yaşlarında vəfat edən atası Morris ilə olan mürəkkəb münasibətlərini xatırlayır. Atası Morris ailəsini erkən yaşda tərk etmiş, fırıldaqçı, qumarbaz və məsuliyyətsiz bir adam olmuşdur. Buna baxmayaraq, Vudi atasını həmişə dərindən sevmiş və ona bağlı olmuşdur.

İndiyədək heç bir mükafata layiq görülməmiş misilsiz igid döyüşçü, Şuşanın müdafiəsində qəhrəmancasına həlak olmuş Bəşirov Kamil Sabir oğlunun əziz xatirəsinə... ...Düşmən qəfil hücuma keçmişdi. Rabitəçi Kamilin də üzvü olduğu bölük mühasirədə idi. ...İndi Ermənistanın işğalı altında olan Dəlidağda, Lülparda, Pəri çınqılında, Salvartıda heç vaxt olmayan, oralarda şıdırğı dolu yağmasına tamaşa etməyən adam əsil dolunun necə yağdığını da lazımınca təsəvvür edə bilməz. Deməli, “güllə dolu kimi yağırdı” ifadəsinin doğurduğu hissləri tam yaşamaqda da çətinlik çəkər. Ona görə də düşmənin “Zirvə” postuna dolu kimi yağdırdığı güllə və mərmilərin necə töküldüyünü də anlamağı oxucunun öz ixtiyarına buraxa bilərik.

Yava adasında yoxsul bir kəndli yaşayırdı. Onun azacıq yerində təkcə bircə banan ağacı bitmişdi. Bir dəfə kəndlinin daxmasının yanından üç yolçu: rahib, həkim və sələmçi keçirdi. Banan ağacını sələmçi birinci görüb, yoldaşlarına belə dedi: – Biz üçük, kəndli isə təkdir. Biz onun şirin bananlarından dərib yesək, o bizə nə edə bilər ki? Əli əyri adamlar da kəndlinin gözü qabağında onun yeganə ağacının meyvəsini dərib yeməyə başladılar. – Hörmətli ağalar, siz nə edirsiz? – deyə kəndli ümidini itirmiş kimi qışqırdı. – Axı bu mənim bananımdır!.. – Sənin olanda nə olar ki? – deyə rahib arsız-arsız soruşdu. – Banan bizim xoşumuza gəldi, odur ki, yeyirik, – deyə həkim əlavə etdi. – Bizə mane olma, yoxsa, işin pis olar! – deyə sələmçi onu hədələdi.