Doxsan birinci ildə cəbhəyə könüllü getmişdik. Qrupdakı bütün oğlanlar. Onda axırıncı kursdaydıq. Qayıdan üç nəfərdən biri mən oldum. Doxsan altıncı ilin payızıydı mən qayıdanda. Məndən bir az aralıda döyüş yoldaşım minaya düşmüşdü. Onun bədəni parçalanmışdı, mənim sol ayağımla sol qolum zədələnmişdi. Hospitalda uzun müddət müalicə alandan sonra ordudan tərxis olunmuşdum.

Hekayə, İndoneziyanın ucqar bir tropik kəndində, cəmiyyətdən və peşəsindən təcrid olunmuş şəkildə yaşayan almaniyalı bir həkimin dilindən nəql olunur. Günlərin bir günü onun yanına yerli cəmiyyətdə yüksək mövqe tutan, varlı və mağrur bir ingilis qadın gələrək gizli şəkildə abort etmək istədiyini bildirir və bunun müqabilində böyük məbləğdə pul təklif edir. Qadının təkəbbürlü davranışı həkimdə qəribə bir inadkarlıq və ehtiras oyadır; o, pulu rədd edərək kömək qarşılığında qadının özünü təslim etməsini tələb edir. Təklifdən hiddətlənən qadın dərhal oranı tərk edir. Bu andan etibarən həkim, Malayziya mədəniyyətində insanın kor təbii instinktlərlə idarəolunmaz bir dəlilik və qətl dalğasına qapılmasını ifadə edən "amok" sindromuna tutulur. Peşmançılıq və ehtirasın gətirdiyi kor koranə bir inadla qadının izinə düşən həkim, onun sirrini qorumaq və səhvini düzəltmək üçün hər şeyi riskə atır. Lakin qadının çarəsizlikdən gizli və savadsız bir həkimə müraciət etməsi və nəticədə ölümcül vəziyyətə düşməsi hadisələri faciəyə doğru sürükləyir. Həkim son nəfəsində qadına onun sirrini hamıdan gizli saxlayacağına dair söz verir və bu andı yerinə yetirmək üçün qadının cəsədi daşınan gəmidə belə öz canı bahasına dəhşətli bir fədakarlıq edir.

Danışan iki kişidən biri həkim idi. -Həkim sizi mən çağırmışam – digər kişi dedi, – amma mənə kömək edə bilməyəcəyinizi düşünürəm. Ola bilsin ki, psixopatiya üzrə mütəxəssis tövsiyə edə bilərsiniz. Mənə elə gəlir ki, dəli olmuşam. -Yaxşı görünürsüz – həkim dedi. -Buna siz qərar verəcəksiniz; qarabasmalar görürəm. Hər gecə oyanıram və otağımda məni diqqətlə izləyən ağ qabaq ayağı olan böyük qara Nyufaundlend iti görürəm. -Oyandığınızı deyirsiniz buna əminsiniz? Qarabasmalar bəzən yalnız yuxulardan ibarətdir. -Oh, mən oyanıram, əmin ola bilərsiniz. Bəzən uzun müddət hərəkət etmədən durub itə onun mənə baxdığı kimi ciddi şəkildə baxıram, həmişə işığı yanılı qoyuram. Daha dözə bilməyib çarpayıdan qalxıram və budur orada heç nə yoxdur. -Maraqlıdır. Heyvanın üz ifadəsi necə olur? -Mənə pis görünür. Əlbəttə, bilirəm ki, sənət əsərlərindən başqa, sakit vəziyyətdə olan heyvanın siması həmişə eyni ifadəyə malikdir. Ancaq bu əsl heyvan deyil. Bilirsiniz ki, Nyufaundlend itləri olduqca sakit görünür, görəsən onun nə problemi var?

Bir arat-maldar nağıla qulaq asmağı sevirdi. Bir dəfə qaranlıq payız axşamlarından birində onun yurduna bir bətərçi gəldi və gecələməyə yer istədi. Ev sahibi dayanıb öz-özünə fikirləşdi: “Əgər bətərçini yanımda saxlasam, gərək ona yemək verəm. Ancaq bir iş də var ki, çoxlu maraqlı nağıl eşidəcəyəm. Onu qovsam, onda bu keyfdən məhrum olaram”. Bətərçi isə qapının ağzında sakitcə dayanıb ev yiyəsinə dedi: – Sizin mal-qaranız kök, otlağınız bol olsun! “Aha – deyə ev yiyəsi düşünür – səyyah tozun-torpağın içindədir, görünür ki, uzaqdan gəlir, yəqin yolda çox şey görüb-eşitmiş olar. Qoy gecəni qalsın, görək nə olur!” O, bətərçini içəri buraxıb ona gecələməyə yer verdi. Qonağın qabağına yemək qoymaq əvəzinə ondan xahiş eləməyə başladı ki, bir şey danışsın.

Azərbaycan övladı! Sənindir bu məmləkət, Dayağıdır həqiqət, bayrağıdır məhəbbət. Yurd sevgisi ocaqdır, qalma bu oda həsrət, Ömrün boyu alovlan, bu ocaq üçün yaşa!