Seçkilər

Author: Ayzek Əzimov

Seçkilər

Əsərdə ABŞ-da artıq milyonlarla insanın sandıq başına gedib səs vermədiyi "elektron demokratiya" dövründən bəhs olunur. Bu sistemdə bütün ölkəni və seçkiləri idarə edən nəhəng "Multivak" (Multivac) adlı superkompüter hər seçkidə bütün ölkə əhalisini təmsil edəcək cəmi bircə nəfər adi vətəndaş seçir. Hekayənin baş qəhrəmanı, İndiana ştatında yaşayan tamamilə sıravi və siyasətlə maraqlanmayan mağaza işçisi Norman Muller kompüter tərəfindən ilin seçicisi elan edilir. Hökumət rəsmiləri onun evini nəzarətə götürür və onu xüsusi bir müəssisəyə apararaq Multivakla əlaqələndirilmiş aparatlara bağlayırlar. Norman burada siyasi namizədlər haqqında deyil, gündəlik həyata dair tamamilə bəsit və əlaqəsiz görünən suallara (məsələn, zibil yığılması və ya yumurtanın qiyməti barədə) cavab verməli olur. Bu üç saatlıq yorucu proses zamanı superkompüter təkcə onun şifahi cavablarını deyil, bədəninin bioloji, emosional və psixoloji reaksiyalarını da ölçərək təhlil edir. Multivak bu məlumatlar əsasında bütün ölkə xalqının daxili əhval-ruhiyyəsini və siyasi seçimini riyazi dəqiqliklə hesablayıb prezident seçkilərinin nəticəsini elan edir. Sonda Norman seçkilərin konkret nəticəsini bilmədən evə buraxılsa da, daxilində qəribə bir qürur hissi keçirir. Müəllif bu təsirli hekayədə rəqəmsallaşan dünyada fərdin və şəxsi iradənin itməsini, insanların öz siyasi güclərini könüllü olaraq maşınlara təslim etməsini və texnokratik cəmiyyətin gizli təhlükələrini ironik şəkildə nümayiş etdirir.