Çarın monoloqu

Əsər, Rusiya çarı II Nikolayın səhər tezdən güzgü qarşısında tamamilə çılpaq dayandığı an daxilində apardığı fəlsəfi mülahizələrdən bəhs edir. Çar çılpaq bədəninə baxaraq etiraf edir ki, o, əslində milyonlarla sıravi insandan heç nə ilə fərqlənməyən aciz bir varlıqdır. Onun mütləq hakimiyyətini, xalqın ona göstərdiyi qorxu və ilahi ehtiramı təmin edən şey daxili ləyaqəti deyil, sadəcə əyninə geyindiyi bərbəzəkli imperator paltarları və titullarıdır. Monoloq boyu çar, Romanovlar sülaləsinin bu hakimiyyəti əsrlər boyu qətllər, sürgünlər və amansızlıqla əldə saxladığını və xalqın bu zülmə kor-koranə itaət etdiyini acı bir dillə etiraf edir. Müəllif çarın bu gizli fikirləri vasitəsilə monarxiya rejimini, saxta vətənpərvərlik anlayışını və geyimin kütlələri aldatmaq gücünü kəskin şəkildə satira atəşinə tutur.