Don Covanni Verita

Alfredo Orianinin "Don Covanni Verita" əsəri müstəqil bir hekayə deyil, müəllifin 1889-cu ildə nəşr olunmuş "Fino a Dogali" romanının tərkibinə daxil olan və eyni zamanda tarixi sənədli esse-hekayə xarakteri daşıyan xüsusi bir bölməsidir. İtaliya risorcimento hərəkatının real tarixi siması olan keşiş Don Covanni Veritanın həyatından bəhs edən bu bioqrafik əsər, qəhrəmanın ölüm xəbərinin yerli bir kafedə doğurduğu böyük səs-küy və mübahisələrlə başlayır. Müəllif spoyler vermədən hadisələrin gedişatını elə qurur ki, oxucu kilsə qanunları ilə inqilabi ruh arasında sıxılıb qalan, İtaliyanın azadlığı üçün gizli fəaliyyət göstərən və məşhur sərkərdə Cüzeppe Qaribaldini ölümdən xilas edən cəsur bir din xadiminin dramatik mübarizəsinə şahidlik edir. İnqlabi ideyalarla dini vəzifələrin toqquşmasını fəlsəfi fona köçürən yazıçı, dövrün siyasi böhranını, kənd icmasının daxili ziddiyyətlərini və vətənpərvərlik hissinin gətirdiyi ağır fədakarlıqları real tarixi faktlara söykənərək silsilə gərgin hadisələrlə təsvir edir