Atama məktub

Author: Frans Kafka

Atama məktub

Frans Kafkanın "Atama məktub" əsəri, müəllifin avtoritar və dominant atası Herman Kafkaya ünvanladığı, lakin heç vaxt sahibinə çatmayan, dərin psixoloji təhlillərlə zəngin avtobioqrafik bir etiraf mətnidir. Kafka bu uzun məktubda uşaqlıq illərindən bəri daxilində böyüyən qorxu, natamamlıq və günahkarlıq hisslərinin kökünü araşdırır və atasının sərt, güzəştsiz xarakterinin onun şəxsiyyətini necə zədələdiyini açıq şəkildə ifadə edir. Atasının fiziki və mənəvi gücü qarşısında özünü həmişə zəif və çarəsiz hiss edən yazıçı, onun tərəfindən davamlı olaraq tənqid olunmasının yetkinlik dövründə də özünəinamını tamamilə yox etdiyini bildirir. Münasibətlərindəki bu dərin yadlaşma və ünsiyyətsizlik təkcə onun ailə daxili sıxıntılarına deyil, həmçinin evlilik cəhdlərinin uğursuzluqla nəticələnməsinə və cəmiyyətdən təcrid olunmasına da birbaşa təsir göstərir. Kafka bu mətn vasitəsilə həm atasının gözündə özünə bəraət qazandırmağa çalışır, həm də onun bədii yaradıcılığındakı "mühakimə olunma", "atılmışlıq" və "böyük güclər qarşısında çarəsizlik" kimi əsas motivlərin real həyatdakı qaynağını ortaya qoyur.