Üçbığ kosa

Author: Şifahi xalq ədəbiyyatı

Üçbığ kosa

“Üçbığ kosa” nağılı, Azərbaycan folklorunun sehrli nağıllar janrına aid olub, sədaqət, cəsarət və xeyirin şər üzərindəki qələbəsini ustadca nəql edən bir əsərdir. Hadisələr padşahın ölüm ayağında oğlanlarına verdiyi vəsiyyətlə başlayır: qardaşlar növbə ilə üç gün atalarının qəbrini qorumalıdırlar. Böyük qardaşlar qorxub qaçsalar da, kiçik qardaş Şəmil cəsarət göstərib vəsiyyətə əməl edir və bu sınağın mükafatı olaraq sadiq köməkçilərə — ağ, qırmızı və qara sehrli atlara sahib olur. Şəmil öz gücü və ağlı sayəsində gözəl bir qızla evlənir, lakin xoşbəxtliyin qarşısını almaq istəyən mənfi bir qüvvə — qıza on ildir aşiq olan qüdrətli Üçbığ Kosa peyda olur. Şəmil gəlinin evdən bayıra çıxmasını qəti şəkildə qadağan etsə də, böyük gəlinlərin həsədi və ehtiyatsızlığı ucbatından qız zibil atmaq üçün həyətə çıxan kimi Üçbığ Kosa tərəfindən qaçırılır. Sevgilisini xilas etmək qərarına gələn Şəmil, gizlicə düşmənin bağına daxil olur və qızın köməyi ilə Üçbığ Kosanın sürətli miniyi olan üçayaqlı atın sirrini öyrənir.