Bunu heç vaxt heç kimə etiraf etməmişəm, amma bir vaxtlar əsl möcüzə nəticəsində ev sahibi olmuşdum. Öpüşləri tanqo qədər ehtiraslı olan Laura yaşadığım binanın birinci mərtəbəsindəki ikinci mənzildə, bina komendantının ofisində katibə işləyirdi. Onunla səmanın buxar və ümidsizliklə dolu olduğu iyul gecəsində tanış olmuşdum. Elə meydandakı skamyada yuxuya getmişdim ki, pıçıltıya oyandım: “Qalmağa yerin yoxdur?” Laura məni bir binanın girişinə tərəf apardı. Şəhərin qədim hissəsi belə dəbdəbəli binalarla dolu idi. Qarqoyl və vampirlərdən ibarət bəzəkli labirintin arasından “1866” yazısı oxunurdu. Mən onu izləyərək əl havasına pillələri qalxdım. Biz irəlilədikcə bina köhnə gəmilər kimi cırıldayırdı. Laura məndən nə gəlirimlə bağlı məlumat, nə də arayış istədi. Lap yerinə düşmüşdü, çünki həbsxanada adama bunların heç birini vermirdilər. Damdakı kiçik otaq elə qaldığım hücrə boydaydı. “Bura mənlikdir” – dedim. Düzü, həbsdə keçən üç ildən sonra iybilmə hissimi itirmişdim, divarların o tayından gələn səslər isə mənim üçün təzə məsələ deyildi.

Bu gün evimizin qarşısındakı ərazidə qalaqlanmış taxta-şalbanı yığışdırdılar. İri-iri yük maşınları o qədər taxtanı cəmi iki saata daşıyıb apardı. Mən də pəncərənin qabağından aralanmadım. Anam bir-iki dəfə “nə oturmusan, ev-eşiyi süpürmək lazımdır” desə də, fikir vermədim. Ərazinin on il əvvəlki vəziyyətini yada saldım. Məktəbdən qayıdandan sonra bu pəncərədən, futbol oynayan uşaqlara baxardım. Anam: “Nədi, ay qız, özünə ər axtarırsan?” – deyəndə utanardım. On il əvvəl anamı da sevirdim. Özü də indiki kimi qəsəbənin adamlarından qorxmazdım. Mən də onlar kimiydim. Kişilərin yanında ağıllı-ağıllı oturar, qadınların dedi-qodusuna qulaq asardım. Məktəbi bitirdiyim il ora taxta-şalban yığdılar. Beləcə, ərazinin səsi batdı. İllər boyu pəncərədən o taxtalara baxdım. Qışda üstünə qar yağar, yayda günəşin altında qovrulardı. Bu gün onları yığıb apardılar. İndi içimdə bir ümid var. Bəlkə, yenə uşaqlar fubtol oynamağa gələr deyə, gözləyirəm. Aşağıdan anamın səsi gəldi: “Yemək hazırdır…”

Manuel Muxika Laynes (1910-1984) argentinalı yazıçı, esseist və tərcüməçidir. Argentinanın məşhur aristokrat ailəsində dünyaya gəlib. Siyasi, tarixi mövzulu əsərləri, həmçinin, Şekspir, Molyer, Morivo və s. yazıçılardan tərcümələri ilə tanınıb. Borxes onun “Kumirlər” romanını şəxsi kitabxanasına daxil edib. Argentinanın bir çox mühüm ədəbi mükafatlarına layiq görülüb, həmçinin, Fəxri Legion Ordeni ilə təltif olunub. Ölkəsində onun adına fond yaradılıb və mükafat təsis edilib.

Diribaş təyin olunmuş yerə gəlib çıxanda o birilər onu artıq gözləyirdilər. İki nəfərdilər: İsabala və Becid. Ətrafda elə sakitlik idi ki, küçədən evdəki saatların zəng səsləri eşidilirdi: budur, iki zəng, – səhər açılana qalmamaqdan ötrü tələsmək lazım idi. – Getdik, – deyə Diribaş söylədi. – Haradadı? – deyə yoldaşları soruşdu. Diribaş görəcəyi "işi" əvvəlcədən açıb danışanlardan deyildi. – Yaxşı, getdik, – deyə o təkrar etdi. Onlar çaylaqlara bənzər boş küçələrlə, tramvay yolunun dəmir relsləri ilə onları müşayiət edən ay işığında dinməzcə addımlayırdılar. Diribaş bir an belə sakit dayanmayan sarı gözlərini ətrafa gəzdirərək daima nəyisə qoxulayırmış kimi, burun dəliklərini oynada-oynada irəlidə gedirdi.İsabalaya ona görə bu adı vermişdilər ki, təzəcə doğulmuş körpəninki tək iri başı və cılız bədəni vardı. Bəlkə bir də ona görə ki, qısa qırxılmış saçları, qara nazik bığları və göyçək sifəti də vardı. O, sanki başdan-ayağa əzələdən ibarət idi, özü də pişik kimi yüngülcə, sezdirmədən yeriyirdi. Bir yerə dırmaşmaqda, gizlənmək lazım gələndə yumaq kimi domuşub oturmaqda tayı-bərabəri yox idi. Diribaş da hər dəfə onu özü ilə aparmaqda nə elədiyini yaxşı bilirdi.

Həmin səhər dərsə gecikdiyim üçün danlanacağımdan qorxurdum, üstəlik müsyö Amel bizə feili-sifəti öyrənməyi tapşırmışdı, mənsə heç nə bilmirdim. Birdən ağlıma gəldi ki, dərsi buraxım, gedim dağda-dərədə veyillənim. Hava da elə isti, elə gözəliydi ki... Meşənin kənarından qaratoyuq nəğməsinin, taxta sexinin arxasındakı Rippersk çəmənliyindən isə təlim keçən almanların səsləri gəlirdi. Bu məni feili-sifətdən daha çox cəlb edirdi, amma şeytana uymayıb dərsə tələsdim. Bələdiyyə binasının yanından keçəndə elanlar lövhəsinin qarşısında toplaşan camaatı gördüm. Son iki ildə müharibədəki məğlubiyyətlər, rekvizisiya, komendantın əmrləri kimi xoşagəlməz xəbərləri biz oradan alırdıq. Addımlarımı yavaşıtmadan düşündüm: "Görəsən, yenə nə baş verib?"