"Məlik Məmməd və Məlik Əhməd" sehrli nağılı, taleləri sehrli şəkildə kəsişən iki müxtəlif sosial təbəqədən olan dostun sədaqətini, qardaşlıq andını və fədakarlığını əks etdirən zəngin süjetə malikdir. Məzmun övladı olmayan zalım padşahla yoxsul bir naxırçının yuxuda gördükləri ilahi işarə ilə bağdakı sehrli almanı yarı bölüb yemələri və eyni gündə padşahın Məlik Məmməd, naxırçının isə Məlik Əhməd adlı oğullarının dünyaya gəlməsi üzərində qurulub. Süjet xətti, Məlik Əhmədin dostunun həyatını xilas etmək naminə atasının qurduğu qorxunc xəyanət tələlərini aradan qaldırması, lirin-dramatik gizli sirləri açmağa məcbur olduğu üçün sadiqlik rəmzi olaraq daşa dönməsi və sonradan Məlik Məmmədin böyük fədakarlığı ilə yenidən dirildilməsi üzərində kulminasiya nöqtəsinə çatır. Nağıl sosial bərabərsizliyə baxmayaraq səmimi dostluğun gücünü, verilən vədə sadiqliyi və mənəvi təmizliyin bütün şər qüvvələrə, eləcə də padşah xəyanətlərinə qalib gələcəyi ideyasını təbliğ edir.

"Məlik çoban" sehrli və məişət nağılı, sadə bir çobanın ağlı, dürüstlüyü sayəsində ucalmasını, onun ailəsinə qarşı qurulan qısqanclıq və cadugərlik tələlərinin boşa çıxmasını əks etdirən süjetə malikdir. Məzmun yalnız bir qızı olan və oğul həsrəti çəkən padşahın, vəziri vəfat etdikdən sonra çox ağıllı və sadiq olduğunu bildiyi çobanı — Məliyi özünə vəzir təyin etməsi üzərində qurulub. Məlik vəzir olduqdan sonra padşahın gözdən qoymadığı qonşu qarının nəvəsinin nüfuzunu itirəcəyindən qorxan paxıl qarı cadugərlik yolunu seçir və hamilə olan vəzir arvadının yanına mamaça qiyafəsində gəlir. Süjet xətti cadugər qarının doğulan oğlan uşağını gizlədib yerinə quyruklu it balası qoyması, uşağı isə quyuya atması ilə dramatikləşir. Lakin Məliyin digər ağıllı qızı Narıncın və sadiq qüvvələrin köməyi ilə bu qorxunc cinayətin üstü açılır, quyudan xilas edilən oğlan uşağı valideynlərinə qovuşur və şər qüvvələr layiq olduqları cəzanı alırlar. Nağıl dürüst və zəhmətkeş insanın mütləq ucalacağını, paxıllıq və hiyləgərliyin isə sonda öz sahibini məhv edəcəyi ideyasını təbliğ edir.

Yuxuda gördüyü naməlum bir pəri qızına aşiq olub, dərdindən ağlamaqdan gözləri tutulan padşahın şəfa tapması üçün onun kor olmuş gözlərinin dərmanını gətirmək missiyası üzərində qurulub. Süjet xətti, sağalan padşahın öz oğlunun gözəl gəlininə xaincəsinə göz dikməsi, Məlik Düçarı zəhərləmək və çətin sınaqlarla məhv etmək cəhdləri, lakin sadiq Şəbanəli mehtərin və ağıllı Pəri xanımın köməyi ilə bu tələlərin alt-üst edilərək xeyirin şər üzərində qələbə çalması ilə tamamlanır. Nağıl çoxarvadlılıq mühitində sıxışdırılan kiçik qardaşın mənəvi üstünlüyünü, dürüstlüyün və sadiqliyin sonda mütləq qalib gələcəyi ideyasını təbliğ edir.

"Hambal Əhməd" sehrli nağılı, cəmiyyətin ən aşağı təbəqəsindən olan sadə və fədakar bir insanın daxili təmizliyi, dürüstlüyü və qeyri-adi fiziki gücü sayəsində ucalaraq hökmdarlıq taxtına sahib olmasını əks etdirən süjetə malikdir. Məzmun bazarda ağır yüklər daşımaqla çörək pulu qazanan, lakin nəhəng gücə malik olan hambal Əhmədin varlı bir tacir tərəfindən kəşf edilməsi və onun vasitəsilə padşahın sarayına aparılması üzərində qurulub. Ölkənin düşmən pəhləvanların təhdidi altında olduğu bir vaxtda, Əhməd öz heyranedici gücü və cəsarəti ilə döyüş meydanında hamını heyrətə salır, çətin sınaqlardan keçərək məmləkəti böyük bir fəlakətdən xilas edir. Süjet xətti göstərilən bu igidliyin müqabilində padşahın öz tacını Əhmədin başına qoyması və qızını ona ərə verməsi ilə tamamlanır. Nağıl fiziki qüvvə ilə mənəvi dürüstlüyün vəhdətini tərifləyir, zəhmətkeş insanın gec-tez layiq olduğu ali dəyəri alacağı ideyasını təbliğ edir.

Günlərin bir günündə Məmmədnəsir tinində bir cavan oğlan varıdı. Bu oğlanın özünə görə az-çox dövləti varıdı. Oğlan evlənib toy elədi. Günlərin birində arvadının boynuna uşaq düşdü. Arvad həmliydi, oğlan qürbətə getdi. Oğlan gedəndən üç ay sonra arvad bir gözəl qız doğdu. Arvad ərinə yazdı ki, bir qızımız olub, adını da Şükufə qoymuşam. On altı ildən sonra arvad ərindən kağız aldı ki, gəlirəm. Bəli, bir gün Şükufə xanım evdə yatmışdı, anası da evdə yoxudu. Bu vaxt Şükufə xanımın dədəsi gəldi. İçəri girib gördü arvadı yoxdu, amma bir gözəl qız yatıbdı, belə gözəldi ki, yemə, içmə bu qızın xətti-xalına, gül camalına tamaşa elə. Aya, günə deyir: sən çıxma, mən çıxıram. Dədəsi Şükufə xanımı görən kimi az qaldı ağlı başından çıxsın. O saat qıza aşiq oldu.