Xalq yazıçısı Elçinin "Hönkürtü" hekayəsi, insan yaddaşının qaranlıq künclərində gizlənən, zamanın unutdura bilmədiyi xatirələrin və daxili peşmanlıqların emosional mənzərəsini yaradır.Əsər, qəhrəmanın keçmişin sakit məhkəməsi qarşısında duraraq öz ömrünü, itirilmiş anlarını və illər öncə qəlbində iz qoyan insanları bir-bir xatırlamasından bəhs edir. Hekayədə canlı bir şahid kimi çıxış edən qədim bir çinar ağacı, həm keçmişin gizli təbəssümünü, həm də illərin gətirdiyi səssiz nifrət və tənəni yarpaqlarında daşıyır. İnsanın öz keçmişi ilə üzbəüz qaldığı, duyğuların pik həddə çatdığı o sarsıdıcı "hönkürtü" anını təsvir edən bu mətn, yaddaşın həm bir təsəlli, həm də amansız bir cəza mexanizmi olduğunu fəlsəfi-psixoloji çalarlarla açır.

Cəfər Cabbarlının "Gülər" hekayəsi, ilk azərbaycanlı qadın aktrisanı axtaran müəllifin və kino heyətinin 16-17 yaşlı gənc və istedadlı bir qızla qarşılaşmasından bəhs edir."Sevil" filminin çəkilişləri üçün çadrasını atmağa və sənət dünyasına addım atmağa daxilən tam hazır olan Gülər, mühitin amansız qınağı və ailəsindəki Kamal adlı mühafizəkar kişinin ağır psixoloji basqısı qarşısında aciz qalır. Cəmiyyətin "mən arvadımı, bacımı səhnəyə buraxmaram" düşüncə tərzi ilə gənc bir qızın sənət eşqinin toqquşduğu bu dramatik hekayə, Azərbaycan qadınının azadlıq və özünüfəsdetmə mübarizəsini real, sənədli və sarsıdıcı bir dillə təqdim edir.

Yusif Səmədoğlunun "Astana" hekayəsi, vicdan əzabı və təqib olunma qorxusu arasında sıxılıb qalan bir sovet məmurunun həyatındakı son kabusvari gecəni təsvir edir.Anasının ölümündən sonra daxili dayağını itirən və sistemin çirkin çərxində qazandığı haram sərvətin mənasızlığını anlayan baş qəhrəman, törətdiyi haqsızlıqların ağır mənəvi yükü ilə üz-üzə qalır. Gecə yarısı zəng çalan sirli bir telefon onun üçün qaçılmaz sonun başlanğıcı olur. Rejimin amansız cəza mexanizmindən qaçış olmadığını və rüsvayçılıqla həbs olunacağını başa düşən qəhrəman, qaranlıq otağında tapançası ilə baş-başa qalaraq öz taleyinin və həyatının ən ağır astanasını keçməyə məcbur olur.

Məşhəd məscidlərinin birindən camaat dəstə-dəstə çıхıb dağılırdı. Yоlun о tay-bu tayında hasar təşkil еdən dilənçilər, kоr və şillər, qоlları kəsilmiş cahıl və ahıllar camaatı əhatə еdərək sədəqə diləyirdilər. Dilənənlər arasında bir çох rübəndli qadınlar da vardı. Bunların bəzisi kişiləri: "Ağa, siğə miхahi?” – dеyə yan küçələrə dоğru izləyirdi. Kimi qadınların təkliflərinə razı оlaraq, arхalarınca gеdir, kimi məna vеrməyib, оnlardan uzaqlaşmağa çalışırdı. Kənardakı hоvuzun yanında uca bоylu, ağ rübəndli bir qadın durub, gözlərini məscidin qapılarına dikmişdi. Yеnə хalq məsciddən aхın-aхın çıхıb, yan küçələrə yayılırdı. Bir də, məscidin qapısında qara хətli, ipək cübbəli, gənc bir mərsiyəхan göründü. Məğrur bir halda sağ tərəfə yönəlib, nəlеynini gеydi və iki əli ilə tirmə sarığını düzəltdi, sоnra gümüş başlı əsasını mücеirdən alıb, yavaş addımlarla məscidin səkisindən aşağı еnməyə başladı. Hоvuzun kənarında duran qadın bunu görər-görməz arхasınca gеtməyə başladı. Mərsiyəхan dar və əyri küçələri birər-birər kеçərkən qadın da оnu təqib еtdi. Tənha bir timçədə qadın mərsiyəхana yanaşıb durdu.

Hadisələr İkinci Dünya müharibəsi illərində, Bakı məhəllələrindən birində cərəyan edir. Həyətdəki böyük püstə ağacı uşaqların əsas oyun mərkəzidir. Bura yeni köçən tənha və əsəbi bir qonşu qadın hər gün yuduğu paltarların zəhərli, kimyəvi suyunu ağacın dibinə tökərək onu qurudur. Bütün məhəllə qadına qarşı qəzəblənsə də, sonradan məlum olur ki, o, cəbhədəki ərindən və oğlundan xəbər ala bilmədiyi üçün dərin sarsıntı keçirir və ağrısını unuda bilmək üçün gecə-gündüz ağır işdə çalışır. Bu acı həqiqəti öyrənən qonşular və uşaqlar qadını bağışlayır, onun dərdinə şərik olub öz aralarına qəbul edirlər. Yazıçı bu əsərlə müharibənin insan psixologiyasında buraxdığı ağır izləri və xalqın daxili həmrəyliyini nümayiş etdirir.