Gənc Cici, dostu Prosperonun qurduğu amansız bir yalanın qurbanı olur: Prospero onu qorxutmaq üçün sevdiyi qızın — yanacaqdoldurma məntəqəsi sahibinin qızı Mirellanın ondan hamilə olduğunu və qəzəbli atasının hər yerdə Cicini axtardığını deyir. Qorxu və təşviş içində olan Cici, yolda həqiqətən də qızın sərt atasını görəndə və ondan "günorta yanacaqdoldurma məntəqəsinə gəl" əmrini eşidəndə tamamilə çıxılmaz vəziyyətdə qalır. Canının qorxusundan çarəni kilsəyə qaçıb keşişə etiraf etməkdə tapan gənc, müqəddəs atadan gözləmədiyi bir nəsihət alır: "Nə olursa-olsun, sən o qızla evlənməlisən!" Keşişin sözündən sonra bütün cəsarətini toplayıb, tir-tir əsərək qızın atasının qarşısına çıxan və evlilik təklif edən Cicini hekayənin sonunda elə bir gözlənilməz və gülməli sürpriz gözləyir ki, həyatın onunla necə "əvəz-əvəz" oynadığını anlayır...

Məşhur rus yazıçısı Aleksandr Kuprinin (1870-1938) “İnsan qənimi” povesti rus fəhləsinin çətin, əzablı həyatına həsr olunmuşdur. Burada tikintidə əzab-əziyyətlə çalışan fəhlələrin əmək şəraiti, az əməkhaqqı qarşılığında səhərdən-axşama qədər çalışmaları, sağlamlıqlarının məhv olması kimi həyat həqiqətləri real əksini tapıb. Əsərin qəhrəmanı Bobrov da bu fəhlələrdən biridir. O, saf məhəbbətlə gözəl Ninaya aşiq olur. Qız isə bu saf sevgini, gəncliyini yaşlı Kvaşninin var-dövlətinə satır.

1862-ci ildə dərc olunan “Nalayiq məzəli əhvalat” Dostoyevskinin satirik üslubda yazılmış əsəridir. Əsər dövlət müşaviri, 43 yaşlı general İvan İliç Pralinskinin “humanizm” göstərmək ideyası ilə öz işçisinin toyuna gəlməsindən və bu “humanizm”in onu necə rüsvay edərək gülünc vəziyyətə salmasından bəhs edir. Əsərdə eyni zamanda Pseldonimovun timsalında “kiçik adam”ların həyat şəraiti, toy atmosferi və Peterburqun “alt” təbəqəsinin yaşam tərzi acınacaqlı və dəhşətli tərzdə böyük ustalıqla ifşa olunur.

Balzak yaradıcılığının mükəmməl nümunələrindən biri ­– “Polkovnik Şaber”. Əsər hamının müharibədə ölmüş bildiyi zabit Şaberin ağrılı-acılı həyatından bəhs edir. Dəhşətli döyüşlərdə möcüzəvi şəkildə sağ qalmağı bacaran Şaber “ölü” qalmağı seçir. Çətinliklərlə vəkil Dervilin köməyi ilə itirdiklərini geri qaytarmaq istəyən Şaber var- dövlətini mənimsəyib başqasına ərə gedən arvadına diriliyini sübut edə bilmir.

Bazar günü, gözəl bir yaz səhəri idi. Gənc tacir Georq Bendeman çay kənarındakı yastı damlı balaca evin alt qatında, öz kabinetində oturmuşdu; bir-birindən yalnız rəngi və hündürlüyü ilə seçilən belə evlər sahil boyunca sıralanıb gedirdi. O, xaricdə yaşayan dostuna təzəcə yazıb tamamladığı məktubu tələsmədən zərfə qoydu, sonra masaya dirsəklənib pəncərədən çaya, çay üzərindəki körpüyə və qarşı sahildə yaşıllaşmağa başlayan yastı təpələrə göz gəzdirdi.