Ramiz Rövşənin "Üç oğlu müharibədən qayıtmayan kişi" hekayəsi, müharibənin gətirdiyi amansız ağrını, sonsuz gözləntini və bir atanın tənhalığını fəlsəfi-metafizik çalarlarla canlandıran sarsıdıcı bir mətndir.Hekayənin mərkəzində dayanan Həsən kişinin bu dünyada yeganə təsəllisi, canından çox sevdiyi kəhər atıdır. Müharibəyə yollanan üç oğlu – Əfrayıl, İsmayıl və İsrəfildən illərdir heç bir xəbər-ətər ala bilməyən qoca ata, öz daxili dünyasında qəribə bir inanc yaşadır: o, kənddən aparılan həmin kəhər atın döyüş meydanında oğullarına yoldaşlıq etdiyini və onlardan bir məktub, bir nişanə gətirəcəyini gözləyir. İnsanın ümidə sığınma instinktini, gözləməyin gətirdiyi ağır mənəvi zülmü və heyvanla insan arasındakı mistik bağlılığı simvolik dillə təsvir edən əsər, oxucunu taleyin qaçılmaz həqiqətləri ilə baş-başa buraxır

Əli bəy Hüseynzadənin "Öksüz, yaxud son busə" hekayəsi, yüksək ideallar uğrunda könüllü olaraq cəbhəyə yollanan Daşdəmir adlı cəsur bir atanın və onun arxada qalan qızı Altunsaçın dramatik taleyindən bəhs edir.Müharibə meydanında ağır yaralanaraq xəstəxanaya gətirilən baş qəhrəman, ömrünün son anlarında ölüm qorxusundan deyil, geridə buraxdığı yeganə qızının müqəddəratı üçün daxili narahatlıq keçirir. Onun şəfqət bacısı vasitəsilə qızına göndərdiyi son vəsiyyəti və məktubu xalqın mənəvi ucalığını, namus, əxlaq və milli kimlik prinsiplərini silsilə nəsihətlərlə gənc nəslə ötürür. Əsər, fərdin öz taleyini millətin gələcəyinə əmanət etməsinin və bir atanın övladına olan sarsılmaz, müqəddəs sevgisinin fəlsəfi təhlilidir.

İsa Muğannanın "Şapalaq" hekayəsi, paytaxtın mürəkkəb həyatından, gərginliyindən və süni mühitindən uzaqlaşmaq üçün doğma qəsəbəyə, bacısının yanına qaçan bir yazıçının daxili dünyasını və yaddaş təbəqələrini təsvir edir.Müəllif təmiz havaya, suya və ən əsası ruhən dincliyə ehtiyac duyduğu anlarda üz tutduğu bu yaşıl qəsəbədə, uşaqlıq dostlarının və nakam yaxınlarının xatirələri ilə baş-başa qalır. Əsərdə sadə mühit, ailə bağları və "Beluqa Nüsrət" kimi orijinal kənd personajlarının duzlu-məzəli dialoqları fonunda, insanın öz mənəvi köklərinə qayıdışı və həyatın reallıqları ilə kəskin üzləşmə anları səmimi bir dillə işıqlandırılır.

Xalq yazıçısı Elçinin "Hönkürtü" hekayəsi, insan yaddaşının qaranlıq künclərində gizlənən, zamanın unutdura bilmədiyi xatirələrin və daxili peşmanlıqların emosional mənzərəsini yaradır.Əsər, qəhrəmanın keçmişin sakit məhkəməsi qarşısında duraraq öz ömrünü, itirilmiş anlarını və illər öncə qəlbində iz qoyan insanları bir-bir xatırlamasından bəhs edir. Hekayədə canlı bir şahid kimi çıxış edən qədim bir çinar ağacı, həm keçmişin gizli təbəssümünü, həm də illərin gətirdiyi səssiz nifrət və tənəni yarpaqlarında daşıyır. İnsanın öz keçmişi ilə üzbəüz qaldığı, duyğuların pik həddə çatdığı o sarsıdıcı "hönkürtü" anını təsvir edən bu mətn, yaddaşın həm bir təsəlli, həm də amansız bir cəza mexanizmi olduğunu fəlsəfi-psixoloji çalarlarla açır.

Cəfər Cabbarlının "Gülər" hekayəsi, ilk azərbaycanlı qadın aktrisanı axtaran müəllifin və kino heyətinin 16-17 yaşlı gənc və istedadlı bir qızla qarşılaşmasından bəhs edir."Sevil" filminin çəkilişləri üçün çadrasını atmağa və sənət dünyasına addım atmağa daxilən tam hazır olan Gülər, mühitin amansız qınağı və ailəsindəki Kamal adlı mühafizəkar kişinin ağır psixoloji basqısı qarşısında aciz qalır. Cəmiyyətin "mən arvadımı, bacımı səhnəyə buraxmaram" düşüncə tərzi ilə gənc bir qızın sənət eşqinin toqquşduğu bu dramatik hekayə, Azərbaycan qadınının azadlıq və özünüfəsdetmə mübarizəsini real, sənədli və sarsıdıcı bir dillə təqdim edir.