Yuxuda gördüyü naməlum bir pəri qızına aşiq olub, dərdindən ağlamaqdan gözləri tutulan padşahın şəfa tapması üçün onun kor olmuş gözlərinin dərmanını gətirmək missiyası üzərində qurulub. Süjet xətti, sağalan padşahın öz oğlunun gözəl gəlininə xaincəsinə göz dikməsi, Məlik Düçarı zəhərləmək və çətin sınaqlarla məhv etmək cəhdləri, lakin sadiq Şəbanəli mehtərin və ağıllı Pəri xanımın köməyi ilə bu tələlərin alt-üst edilərək xeyirin şər üzərində qələbə çalması ilə tamamlanır. Nağıl çoxarvadlılıq mühitində sıxışdırılan kiçik qardaşın mənəvi üstünlüyünü, dürüstlüyün və sadiqliyin sonda mütləq qalib gələcəyi ideyasını təbliğ edir.
Məktubla səhnə
İkinci Dünya müharibəsi zamanı hərbi zavodunda qəsdən nasaz detallar istehsal edərək 21 pilotun ölümünə bais olan, lakin cinayəti şərikini həbsxanaya göndərməklə ört-basdır edən Co Kellerin və onun ailəsinin dramı üzərində qurulub. Keller ailəsi müharibədə itkin düşmüş digər oğulları Larrinin hələ də sağ olduğuna ümid etsə də, pyesin kulminasiya nöqtəsində Larrinin nişanlısı Enn tərəfindən oxunan gizli məktub bütün həqiqətləri üzə çıxarır. Larri intihar etməzdən əvvəl yazdığı bu məktubda atasının qorxunc cinayətini öyrəndiyini, bu utanca dözə bilmədiyi üçün təyyarəsini bilərəkdən qəzaya uğradacağını qeyd etmişdi. Bu sarsıdıcı səhnə atanın "hər şeyi yalnız ailəm və oğullarım üçün etdim" bəhanəsini alt-üst edir və övladının ölümünə məhz özünün səbəb olduğunu anlayan Co Kellerin intiharı ilə nəticələnir. Pyes fərdin cəmiyyət qarşısındakı mənəvi borcunu, kapitalist maraqların gətirdiyi fəsadları və heç bir yalanın gizli qala bilməyəcəyi ideyasını tək bir dramatik məktub səhnəsi vasitəsilə mükəmməl şəkildə nümayiş etdirir.
Məktub
Okeanda baş verən gəmi qəzasından sağ qurtularaq eyni xilasedici salda / tratvada təkbaşına qalan gənc bir qadınla yaralı bir kişinin dramatik qarşılaşması üzərində qurulub. Ölüm ayağında olan yaralı kişi qadına inanılmaz bir sirr açaraq bildirir ki, təxminən 500 000 il əvvəl Yer planetinə yüksək inkişaf etmiş yadplanetli kosmik gəmi eniş edib və həmin sivilizasiya nümayəndələri gələcəyin yetkin bəşəriyyəti (XX əsrin insanları) üçün xüsusi bir "məktub" (məlumat irsi) qoyublar. Süjet xətti ekstremal şəraitdə ölüm-dirim mübarizəsi aparan qəhrəmanların bu qeyri-adi kosmik sirri qorumaq və gələcəyə ötürmək cəhdləri, eyni zamanda insanın kainatdakı yeri haqqındakı fəlsəfi düşüncələri ilə inkişaf edir. Əsər elmi təxəyyüllə insanın daxili iradəsinin dramatik vəhdətini uğurla nümayiş etdirir.
Kürsü
Günorta vaxtı öz otağında dincəlməyə çalışan Cavad kişinin, pəncərəsinin aşağısında yeniyetmələrin qopardığı səs-küyə oyanması və bundan qəzəblənməsi üzərində qurulub. Gənclərin yığılıb nərd oynadığı yer, vaxtilə Cavad kişinin öz əlləri ilə divarın dibində daşdan düzəltdiyi və indi özünə qarğış yağdırmasına səbəb olan həmin "kürsü"dür. Müəllif bu sadə məişət lövhəsi vasitəsilə qocalıq çağında sakitlik axtaran fərdin daxili narahatlığını, eyni zamanda gəncliyin qaynar, dinamik və bəzən qayğısız enerjisini qarşı-qarşıya qoyur. Süjet yaşlı nəslin gənclərə qarşı bəzən nümayiş etdirdiyi aqressiyanın arxasında əslində keçib gedən ömrün, itirilmiş gəncliyin gizli həsrətinin və tənhalığın dayandığı ideyasını incə bir psixoloji altqatla oxucuya çatdırır.
Körpə
Hekayə həftədə üç dəfə psixoterapevt qəbuluna gedən narahat bir ana və atanın həkimə etdikləri xaotik və qarışıq etiraflar üzərində qurulub. Valideynlərin təsvir etdiyi "körpə" eyni anda həm bələkdəki körpə, həm yeddi yaşlı uşaq, həm də siqaret çəkən, spirtli içki qəbul edən, çarpayısının altında qoruyucu vasitələr gizlədən yetkin bir gənc kimi təqdim olunur. Zontak bu qeyri-adi bədii fəndlə övlad böyüdən müasir Amerika ailəsinin proqressiv və mükəmməl valideyn olmaq naminə keçirdiyi daxili qorxuları və uşaqlarının gözündə necə aciz qaldıqlarını ustalıqla ifşa edir. Sonda bütün tənqidlərə rəğmən valideynlərin ən böyük narahatlığının uşağın özü yox, öz tərbiyə metodlarının kifayət qədər müasir olub-olmaması reallığı üzə çıxır. Əsər insan şüurunun ağlabatanlıqla dəlilik arasındakı incə xəttini, eləcə də ailə daxilindəki gizli iyerarxik mübarizəni bənzərsiz bir forma ilə oxucuya təqdim edir.