Əsərdə ABŞ-da artıq milyonlarla insanın sandıq başına gedib səs vermədiyi "elektron demokratiya" dövründən bəhs olunur. Bu sistemdə bütün ölkəni və seçkiləri idarə edən nəhəng "Multivak" (Multivac) adlı superkompüter hər seçkidə bütün ölkə əhalisini təmsil edəcək cəmi bircə nəfər adi vətəndaş seçir. Hekayənin baş qəhrəmanı, İndiana ştatında yaşayan tamamilə sıravi və siyasətlə maraqlanmayan mağaza işçisi Norman Muller kompüter tərəfindən ilin seçicisi elan edilir. Hökumət rəsmiləri onun evini nəzarətə götürür və onu xüsusi bir müəssisəyə apararaq Multivakla əlaqələndirilmiş aparatlara bağlayırlar. Norman burada siyasi namizədlər haqqında deyil, gündəlik həyata dair tamamilə bəsit və əlaqəsiz görünən suallara (məsələn, zibil yığılması və ya yumurtanın qiyməti barədə) cavab verməli olur. Bu üç saatlıq yorucu proses zamanı superkompüter təkcə onun şifahi cavablarını deyil, bədəninin bioloji, emosional və psixoloji reaksiyalarını da ölçərək təhlil edir. Multivak bu məlumatlar əsasında bütün ölkə xalqının daxili əhval-ruhiyyəsini və siyasi seçimini riyazi dəqiqliklə hesablayıb prezident seçkilərinin nəticəsini elan edir. Sonda Norman seçkilərin konkret nəticəsini bilmədən evə buraxılsa da, daxilində qəribə bir qürur hissi keçirir. Müəllif bu təsirli hekayədə rəqəmsallaşan dünyada fərdin və şəxsi iradənin itməsini, insanların öz siyasi güclərini könüllü olaraq maşınlara təslim etməsini və texnokratik cəmiyyətin gizli təhlükələrini ironik şəkildə nümayiş etdirir.

Hekayədə heyvanların daxili psixologiyasını anladığını iddia edən və quşları fiziki güclə deyil, baxışların hipnotik təsiri və iradə gücü ilə idarə edən sirli bir quş təlimçisindən bəhs olunur. Təlimçi təbiətin və azadlığın mütləq simvolu sayılan nəhəng bir qartalı özünə tam tabe etmək üçün amansız bir psixoloji mübarizəyə başlayır. Lakin onun bu cəhdi sadəcə bir heyvanın əhliləşdirilməsi prosesini aşaraq, insan ağlı ilə vəhşi təbiət instinktləri arasında qorxulu, metafizik bir qarşıdurmaya çevrilir. Təlimçi qartalın iradəsini qırdığını və ona tam qalib gəldiyini düşündüyü an, heyvanın daxilindəki ramolunmaz azadlıq instinkti və vəhşi təbiət qanunları gözlənilməz şəkildə baş qaldırır. Müəllif bu qarşıdurma vasitəsilə insanın təbiət qanunlarını idarə etmək, hər şeyə hökm etmək ehtirasının necə çarəsiz bir məğlubiyyətlə nəticələndiyini və təbiətin instinktlər üzərindəki mütləq qələbəsini nümayiş etdirir.

Küçədə ac-yalavac və kimsəsiz dolaşan bir pişiyin taleyi ilə cəmiyyətin ən yoxsul, çarəsiz insanlarının həyatı arasında bədii bir paralellik qurulur. Müəllif pişiyin gözü ilə dünyadakı ədalətsizliyi, zənginlərin laqeydliyini və küçələrin amansız reallığını dekadent və simvolik bir dillə təsvir edir. Hekayənin sonunda pişiyin dilindən səslənən "kasıbların yeganə xəzinəsi onların xəyalları və illüziyalarıdır" fəlsəfi fikri ilə yazıçı, maddi cəhətdən hər şeyini itirmiş insanların mənəvi olaraq yalnız xəyal qurmaq azadlığına sığındıqlarını bütöv bir bədii lövhə ilə çatdırır.

2157-ci ilin tamamilə rəqəmsallaşmış dünyasında yaşayan on bir yaşlı Marci, dostu Tomminin çardaqdan tapdığı və kağız üzərinə çap olunmuş həqiqi, qədim bir kitabı heyrətlə vərəqləyərək keçmişin məktəb sistemini kəşf edir. Hər bir uşağın evdə təkbaşına, soyuq və mexaniki bir robot-müəllim qarşısında fərdi təhsil aldığı bu gələcəkdə, uşaqlar üçün keçmişdəki canlı məktəb binaları, insan müəllimlər və həmyaşıdların bir yerdə oxuyub oynaması inanılmaz bir nağıl kimi görünür. Robotlaşdırılmış dərslərin yeknəsəkliyindən sıxılan və tənhalıqdan bezən Marci, öz mexaniki müəlliminin qarşısında əyləşsə də, ağlı fırlanan ekranlarda deyil, köhnə kitabda yazılan uşaqların birgə keçirdiyi şən günlərdə qalır. Müəllif texnoloji inkişafın insanı necə tənhalaşdırdığını göstərərək, təhsildə ən vacib amilin rəqəmsal mükəmməllik deyil, insani ünsiyyət, dostluq və paylaşılan sevinc olduğunu bütöv bir bədii lövhə ilə sübut edir.

Gələcəyin texnoloji cəhətdən tamamilə tənzimlənmiş, hər şeyin dövlət nəzarətində və rəqəmsal intizamda olduğu bir dünyasında, baş qəhrəmanın köhnə eksponatlarla zəngin olan qəribə bir muzeyə yolu düşür. Bu muzey müasir və sterilləşmiş cəmiyyətin ritmindən tam fərqli olaraq, bəşəriyyətin unudulmuş emosiyalarını, xaotik keçmişini və azad fərdiyyətçilik izlərini qoruyub saxlayan gizli bir sığınacaq rolunu oynayır. Ziyarət zamanı eksponatların daşıdığı mənəvi dəyərlər və keçmişin canlı ruhu qəhrəmanın daxilində dərin bir ekzistensial oyanış yaradaraq, onun gələcək idealist sistemin gətirdiyi süni bərabərlik və soyuqluğu sorğulamasına səbəb olur. Sonda qəhrəman muzeydən ayrılsa da, daxilində artıq sistemin robotlaşdırdığı bir fərd kimi deyil, azad iradə və insani duyğuları yenidən kəşf etmiş fərqli bir insan olaraq öz köhnə həyatına tamamilə başqa bir baxışla geri dönür.