Cəfər Cabbarlının “Firuzə” hekayəsi qadın azadlığına, Azərbaycan qadınının cəmiyyətdəki mövqeyinə, azad söz haqqına, təhsil almaq hüququna toxunub, dəstəkləmə mövqeyi tutmaq cəhətindən müəllifin digər hekayələrinin içində ən təsirlilərindən biridir. Onun “Firuzə” hekayəsi həcminin və obrazlarının sayının azlığına baxmayaraq, Azərbaycan ədəbiyyatı üçün mövzu və problematika baxımından çox böyük əhəmiyyətə malikdir.

Romanın baş qəhrəmanı – kimsəsiz və utancaq bir xəyalpərəstdir. Bəyaz gecələrin birində xəyalpərəst oğlan Nastya adlı bir qızla tanış olur, zaman keçdikcə ona vurulur. Amma Nastya ona dost və qardaş gözü ilə baxır. Qız ona özünün keçmiş monoton həyatından, ilk məhəbbətindən və sevdiyi insanın onu necə tərk etdiyindən danışır. Xəyalpərəst oğlan Nastyaya yardım edir, ona mənəvi dəstək olur. Oğlanın duyğularını layiqincə qiymətləndirməyə can atan Nastya bir gün onun sevgisinə cavab verməyi qərara alır. Lakin əvvəlki sevgilisi qayıdınca, qız dostunu tərk edir. Oğlan Nastyanı bağışlayır və yenə sevməyə davam edir. Nastya onun həyatının ən parlaq səhifəsidir! Dünya ədəbiyyatının ən böyük nümayəndələrindən biri hesab edilən Fyodor Mixayloviç Dostoyevski (1821-1881) rus ədəbiyyatı tarixində özünəməxsus yer tutur. Tənqidçi Belinski deyirdi ki, o qeyri-adi və bənzəri olmayan bir istedaddır. F.M.Dostoyevskinin yaradıcılığı dünya ədəbiyyatında realizmin inkişaf etməsi üçün zəngin bir xəzinədir. Onun ‘Bəyaz gecələr’ əsəri 1848-ci ildə çap olunub. Dostoyevski bu əsəri gənclik illərinin dostu, şair A.N.PIeşeyevə həsr edib.

Kiçik hekayələr müəllifi kimi tanınan Mopassan həm realist, həm də fantastik mövzularda yazmışdır. 1880-ci ildə ilk şah əsəri olan «Gonbul»u çap etdirmişdir. Burada hadisələr baş qəhrəman – yüngül xasiyyətli gənc qadın Elizabetin (çox kök olduğuna görə ona “gonbul” deyirdilər) ətrafında cərəyan edir. Əsər Fransa və Prussiya arasında gedən müharibənin təsviri ilə başlayır. Gonbul fiziki cəhətdən əxlaqsız, sadəlövh idi və ondan hamı istifadə edirdi.

On yeddi yaşlı Akiko atasıyla birgә bal keçirilәn “Rokumeykan” klubunun enli pillәkәniylә yuxarı qalxırdı. Gur işığa qәrq olan pillәkәnin kәnarları boyunca üç cәrgә xrizantem әkilmişdi: üçüncü cәrgәdә al qırmızı, orta cәrgәdә sapsarı, birinci cәrgәdә isә dümağ rәngli xrizantemlәrin ilk baxışda süni güllәri andıran iri lәçәklәri göz oxşayırdı. Xrizantem cәrgәlәrinin sona çatdığı, rәqs salonunun geniş qapılarının açıldığı üst meydanda orkestrin sәsindәn qulaq tutulurdu. Fransızcanı vә rәqsi hәlә uşaqlıqdan öyrәnsә dә, bu, Akikonun hәyatda gördüyü ilk bal idi. Ona görә, fayton kluba çatanacan qız seyrәk fanarlı tutqun Tokio küçәlәrini sәbirsizliklә nәzәrdәn keçirә-keçirә atasının tәkәmseyrәk suallarını huşu dağınıq halda cavablayırdı.

Mühasirəyə düşmüşdülər. Çıxış yolu yox idi. Başı aşağı oturmuşdular. Hər üçü ölümlə üz-üzə dayanmışdı. Lakin heç biri – nə Siyavuş, nə Kərim, nə də Nazim ölmək istəyirdi. İki yol vardı: ya əsirlik, ya da ölüm. Düşmən xəbərdarlıq etmişdi ki, təslim olmasalar atom bombası atacaq. Onların isə atom bombası yox idi. Yadlarından çıxarıb evdə qoymuşdular. Siyavuşun, Kərimin və Nazimin anası Səkinə elə buradaca – səngərdə oturmuşdu. O, qucağına sıxdığı balaca bir kuklaya – üç qardaşın bircə bacısı körpə Gülzara layla çalırdı: