İsa Muğannanın – “Saz” əsəri əsər Böyük Vətən Müharibəsi illərində arxa cəbhədə yaşanan həyatın ağırlığını, baş verən konfliktlərin dinamik inkişafını maraqli şəkildə əks etdirir. İsfəndiyar kişi, Qılınc Qurban, Çekist Məhərrəm, Milli, Cəbrayıl kimi xarakterlər, yaradılan təzadlı situasiyalar Azərbaycan kəndinin və insanının bütün koloritini canlı şəkildə ötürə bilir. Əsər elə real təsvirlərlə zəngindir ki, oxucu özünü o dövrün və o insanların içində hiss edəcək. Motivləri əsasında məşhur “Tütək səsi” filmi çəkilmiş əsərlərdə nəql olunan əhvalatlar çox asanlıqla yaddaşa köçür.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 95-ci maddəsinin I hissəsinin 4-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alır: Azərbaycan Respublikası 2013-cü il 27 iyun tarixli “Dərc olunmuş əsərlərin görmə qabiliyyəti tam məhdud, görmə pozuntusu və ya çap məhsullarını oxumaqla bağlı başqa əlilliyi olan şəxslər üçün əlçatanlığını asanlaşdırmağa dair Mərakeş Müqaviləsi”nə müvafiq bəyanatlarla (bəyanatların əsli əlavə olunur) qoşulsun.

Filip Rotun əsərləri dərin psixoloji, ictimai və mənəvi qatlara malikdir. Onun yaradıcılığının əsas xüsusiyyəti insanın daxili dünyasını, kimlik axtarışını və cəmiyyətlə toqquşmasını açıq, bəzən də sərt şəkildə göstərməsidir. Yazıçının qəhrəmanları çox vaxt şəhər mühitində yaşayan, savadlı, lakin mənəvi böhran içində olan insanlardır. Onlar öz azadlıqlarını qorumağa çalışır, eyni zamanda dini, ailəvi və ictimai qadağalarla mübarizə aparırlar. Rotun dili intellektual dərinliyə malikdir, lakin eyni zamanda canlı və emosionaldır. O, ironiyadan və satiradan geniş istifadə edir. Oxucu bəzən gülür, amma bu gülüşün arxasında ciddi bir faciə və həyat həqiqəti hiss olunur. Yazıçının əsas məqsədi insanı öz vicdanı ilə üz-üzə qoymaq, onu içindəki ziddiyyətləri anlamağa məcbur etməkdir.

Hekayənin qəhrəmanı bir məktəbli uşaqdır. Bir gün o, müəllimin verdiyi tapşırığı (vəzifəni) yerinə yetirmir. Müəllim ondan soruşanda, uşaq bəhanələr gətirir – guya vaxtı olmayıb, kömək edən olmayıb və s. Müəllim sakitcə izah edir ki, vəzifə təkcə dərs tapşırığı deyil, həm də insanın borcudur – yəni hər kəs öz işinə məsuliyyətlə yanaşmalıdır. Uşaq sonradan öz səhvini anlayır və növbəti dəfə tapşırığını vaxtında, diqqətlə yerinə yetirir. Müəllim onu tərifləyir və o, çalışqan olmağın sevincini hiss edir.

Bir ailə yoxsulluq və çətinliklər üzündən yaşadığı yeri tərk edib başqa yerə köçməyə məcbur olur. Hekayədə ata, ana və uşaqların köç zamanı keçirdiyi hisslər — kədər, qorxu, ümid və doğma yurda bağlılıq — çox təsirli şəkildə təsvir edilir. Köç vaxtı ailə ətraf təbiətlə, heyvanlarla və qonşularla vidalaşır. Xüsusilə uşaqlar üçün bu ayrılıq ağır olur, çünki onlar doğulduqları torpağı, dostlarını, evlərini tərk edirlər.