Qəzet

Əsərdə varlı və tanınmış kinoaktyorun həyat yoldaşı olan Satokonun (bəzi tərcümələrdə Toşiko) evlərində baş verən qəfil bir hadisədən sonra yaşadığı dərin mənəvi və psixoloji böhran təsvir olunur. Evlərində işləyən dayənin nikahdankənar və gözlənilməz doğuşu zamanı Satokonun əri tam bir laqeydlik nümayiş etdirir, yeni doğulmuş körpə isə adi bir qundaq bezinə belə layiq görülməyərək qanlı bir qəzet parçasına bükülür. Bu səhnə və ərinin hadisəyə laqeyd, istehzalı yanaşması Satokonun qəlbində silinməz bir yara açır; o, qəzetə bükülmüş həmin körpənin böyüyüb səfil bir gənc olacağını və cəmiyyətdən intiqam alacağını düşünərək dərin bir günahkarlıq və qorxu hissinə qapılır. Müəllif bu yığcam hekayədə zahiri parıltının arxasında gizlənən mənəvi eybəcərliyi fəlsəfi çalarlarla tənqid edərək, insan taleyinin kövrəkliyini növbəti dəfə oxucuya çatdırır.

Xöşbəxt adam

Əsərdə böyük və ehtişamlı Şariya şəhərinə səhradan yalnız əynindəki köhnə paltarı və əlindəki əsası ilə gələn gəzərgi bir dərvişin (yolçunun) hekayəti ön plana çəkilir. Şəhərin dəbdəbəli məbədlərinə, saraylarına və küçələrinə heyranlıqla baxan bu kimsəsiz adam, qarşılaşdığı zəngin və mötəbər şəhər sakinləri ilə söhbət etməyə çalışsa da, dil və dünyagörüşü fərqi ucbatından onlarla anlaşa bilmir. Cəmiyyətin gözündə heç bir var-dövləti, evi və sosial statusu olmayan bu qərib adam, əslində, heç bir maddi zəncirə bağlanmadığı üçün ruhən tamamilə azad, təbiətlə harmoniyada yaşayan və heç bir şeyə ehtiyac duymayan əsl "xoşbəxt insan" obrazıdır. Müəllif bu kiçik pritçada oxucuya çatdırır ki, real xoşbəxtlik xarici aləmin parıltısında və mülkiyyət toplamaqda deyil, insanın öz daxili dünyasında tapdığı hüzurda və mənəvi azadlıqdadır.

Marka kolleksiyası

Əsərdə ömrünün sonuna çatmış cənab Karasın uşaqlıq illərində ən yaxın dostu Loyziklə birgə topladığı və həyatının ən böyük sevinci olan marka kolleksiyasının qəfil yoxa çıxması ilə başlayan daxili faciəsi təsvir olunur. Ağır xəstəlikdən sonra markalarının yerində olmadığını görən Karas, heç bir sübutu olmadan bu oğurluqda kasıb dostunu günahlandırır və bu xəyanət hissi onun qəlbində insanlara qarşı ömürlük bir nifrət, soyuqluq və etibarsızlıq toxumu əkir. Onilliklər sonra, artıq qocalmış Karas həmin marka qutusunu atasının gizlətdiyini təsadüfən kəşf edəndə, əsassız şübhə ucbatından necə duyğusuz, sevgidən məhrum və tamamilə fərqli bir "yaşanmamış həyat" keçirdiyini ağrı ilə dərk edir. Müəllif bu yığcam hekayədə kin və qərəzin insanın daxili dünyasını necə korladığını və qəti qərarlar verməzdən əvvəl həqiqəti axtarmağın nə dərəcədə vacib olduğunu vurğulayır.

Soyuq busə

Əsərdə müxtəlif xasiyyətli qadınların daxili dünyasını, onların zahiri gözəlliyini və təbəssümlərini qələmə almağa çalışan baş qəhrəmanın daxili çarpışmaları və hissi məyusluğu ön plana çəkilir. İlk baxışdan qadın zərifliyinə, onun cazibəsinə valeh olan və aldadıcı gülüşlərdən vəcdə gələn qəhrəman, çox keçmədən qarşı tərəfin süni davranışlarını və dəyişkən təbiətini kəşf edir. Bu kəşf onda böyük bir həvəsdən düşmə yaradır və hekayədəki "N." obrazına qarşı bəslədiyi saf duyğuların necə sürətlə yox olduğunu, yerini "soyuq bir busə" kimi dondurucu bir laqeydliyə buraxdığını göstərir. Müəllif bu yığcam əsərdə insanın hiss dünyasındakı keçidləri və idealizə edilən sevginin real həyatın reallıqları qarşısında necə sarsıldığını ustadlıqla təsvir edir

Harrison Bergeron

Kurt Vonnequtun “Harrison Bergeron” əsəri, insanların fərdi potensialını və istedadlarını məhv edən məcburi bərabərlik ideologiyasının qorxunc nəticələrini satirik bir dillə təsvir edən güclü bir distopik hekayədir. Hadisələr 2081-ci ilin Amerikasında cərəyan edir; burada hamı qanun qarşısında təkcə bərabər deyil, həm də eyni dərəcədə ağıllı, eyni dərəcədə gözəl və eyni dərəcədə zəif olmağa məcbur edilib. Cəmiyyətdə hər hansı bir üstünlüyün qarşısını almaq üçün dövlət ağıllı insanların qulağına diqqəti dağıdan səslər yayan radiolar quraşdırır, güclülərin bədəninə ağır qum torbaları bağlayır, gözəllərə isə çirkin maskalar taxdırır. Hekayənin mərkəzində dayanan 14 yaşlı Harrison Bergeron isə qeyri-adi intellekti, yaraşığı və fiziki gücü ilə bu sistem üçün ən böyük təhlükə hesab olunaraq həbs edilir. Gənc Harrison həbsxanadan qaçaraq canlı yayımlanan dövlət balet studiyasına daxil olur və cəmiyyətin gözü qarşısında üzərindəki bütün metal ağırlıqları, zəncirləri parçalayaraq azadlığın və fərdiliyin təntənəsini nümayiş etdirir.