“Başsız atlı” romanı XIX əsr Amerikasında baş vermiş sirli bir qətl haqqındadır. Varlı fermer Vudli Poyndekster və onun ailəsi yeni malikanəyə köçmək üçün yola çıxırlar. Böyük bir düzənlikdə yolu azan ailəni bu yerlərin məşhur vəhşi at ovçusu – mustanger Moris Cerald xilas edir. Poyndeksterin gənc qızı Luiza ilk baxışdan ona vurulur, Vudlinin qardaşı oğlu Kassi Kolhaunsa dərhal onu özünə rəqib görməyə başlayır. Günün birində Luizanın qardaşı Henri yoxa çıxır. Az sonra başsız atlı peyda olur. Bu qeyri-adi atlı ay işığına qərq olmuş savannanı dolaşaraq, orda yaşayanları dəhşətə gətirir. Onun başı yoxdur. Kimdir o – kabus, şeytan, yoxsa insan?

Dünya şöhrətli Amerika yazıçısı Teodor Drayzer 27 avqust 1871- ci ildə İndiana ştatının Terre -Hote şəhərində anadan olmuşdur. O, ailənin on ikinci uşağı idi. Kasıbçılıq, ciddi dini tərbiyə görmüş, xəyalpərəst qəlbə malik olan Drayzer yaşam uğrunda mübarizə aparmağa uyğunlaşmışdı. Onun 1886-1891-ci illər Çikaqodakı işəmuzd çalışması,İndiana Universitetindəki təhsil illəri (1889-1890), 1892-1895-ci illərdə Çikaqo, Sent-Luia, Pitsburq və Nyu-York şəhərlərinin qəzetlərindəki əmək fəaliyyəti acı ümidsizliklərə düçar olmuşdur. H.Spenserin əsərləri ilə tanışlıqdan sonra onun ümidsizlikləri fəlsəfədə təzahür etməyə başladı; bu fəlsəfəyə görə insanlar yalnız və yalnız təbiətin köməksiz qurbanları hesab edilirdi. O, Balzakı “fəth” etdikdən sonra isə fəlsəfi baxışlarının bədii ifadəsini tapdı.

"Qobsek" Onore de Balzak tərəfindən yazılmış bir romandır. Bu əsər, Balzakın "Bəşəri komediya" adlı epopeyasının bir hissəsidir. "Qobsek" əsərində baş qəhrəman olan Qobsek, pul düşkünü və faizlə borc verən bir adamdır. Əsər, onun bu xüsusiyyətləri üzərindən cəmiyyətdəki pulun rolunu və insan münasibətlərinə təsirini araşdırır. Onore de Balzak (1799-1850) fransız realist yazıçısıdır. "Bəşəri komediya" onun ən böyük əsəridir və bu epopeya bir neçə roman və povestdən ibarətdir. "Qobsek" bu epopeyanın tərkib hissəsidir.

Qreqor Samsa səhər duranda özünü nəhəng böcəyə çevrilən görür. Həyatı bundan sonra ağlagəlməz məcraya yönəlir. Ustalıqla yaradılan “həşərat metaforası” bizə çoxsaylı mesaj ötürür. Novella cəmiyyətin, o cümlədən ailənin fərdə yüklədiyi məcburi borcun fəsadlarından danışır. Qazanc həyat amalına çevriləndə, sosial basqı artanda insan öz içində azır və dəhşətli bir heçliklə üz-üzə qalır. İnsana dəyər verməmək cəzaların ən böyüyüdür. Əsərdə bütün bu psixoloji əzablar unikal zahiri əksini tapır.

mran Qasımov və Həsən Seyidbəyli tərəfindən yazılmış «Uzaq sahillərdə» povesti Azərbaycan xalqının igid oğlu, Sovet İttifaqı qəhrəmanı Mehdi Hüseyzadə – “Mixaylo”nun Avropa partizan hərəkatında göstərdiyi şücaətlərə həsr edilmişdir. Əsərin yazılmasında məqsəd alman-faşistlərə qarşı mübarizədə əvəzsiz rəşadətlər göstərmiş Mehdi Hüseynzadənin qəhrəmanlıq salnaməsini daha dərindən öyrənmək, onu fərqləndirən xüsusiyyətləri əxz etmək idi. Bu xüsusiyyətlər isə müxtəlif və rəngarəngdir. Məsələn, Mehdi Hüseynzadə əsərdə mərd və qorxmaz, vətənpərvər, dostluqda sadiq, əsil kəşfiyyatçı, istedadlı rəssam, ülvi arzularla yaşayan vətəndaş və nəhayət, faşistlərə qan udduran döyüşçü kimi təsvir olunmuşdur. Mehdi Hüseynzadə həqiqətən də bu deyilən keyfiyyətlərə cavab verən Azərbaycanın mərd və mübariz qəhrəman oğludur.