Atasının qəfil ölümündən sonra hələ uşaq yaşlarında taxt-taca sahib olan gənc Matiuş, saray intriqalarının və rəsmi dövlət qaydalarının sıxıcı mühitində tamamilə tənha qalır. Nazirlərin onu sadəcə bir oyuncaq kimi idarə etmək istədiyini anlayan balaca kral, ölkədəki uşaqların acınacaqlı həyatını dəyişdirmək və hamı üçün ədalətli bir dünya qurmaq qərarına gəlir. O, böyüklərin idarəçiliyinə qarşı çıxaraq dünyada ilk dəfə uşaqlardan ibarət xüsusi bir parlament təsis edir, böyüklərlə uşaqların rollarını dəyişdirir və paytaxtda genişmiqyaslı islahatlara başlayır. Lakin təmiz qəlbli Matiuşun bu saf, idealist və utopik addımları real dünyanın qəddar qanunları, idarəetmə təcrübəsizliyi, daxili xəyanətlər və qonşu dövlətlərin bədxah planları ilə toqquşur. Uşaqların idarə etdiyi sistem qısa müddətdə xaosa sürüklənir, fürsətdən istifadə edən düşmən krallıqlar ölkəyə müharibə elan edir və Matiuş cəbhədə fədakarlıqla döyüşsə də, sonda məğlub olaraq kimsəsiz bir adaya sürgün edilir. Görkəmli pedaqoq Januş Korçak bu dramatik hekayə vasitəsilə təkcə uşaq təxəyyülünün rəngarəngliyini deyil, həm də böyüklərin uşaq hüquqlarına və onların daxili dünyasına qarşı göstərdiyi laqeydliyin doğurduğu acı nəticələri dərin psixoloji sətiraltı mənalarla oxucuya çatdırır.

Henri Rayder Haqardın «Süleyman şahın xəzinələri» romanı fil sümüyü ovçusu və təcrübəli səyyah Allan Kortermeynin rəhbərliyi altında Afrikanın kəşf olunmamış vahşi dərinliklərinə doğru çıxılan təhlükəli və sirli bir ekspedisiyanın hekayəsidir. Səyahətin əsas məqsədi ser Henri Körtisin əfsanəvi Süleyman peyğəmbərin almaz mədənlərini axtararkən itkin düşmüş qardaşını tapmaq olsa da, qəhrəmanları susuz səhralar, keçilməz dağlar və ölümcül təhlükələr gözləyir. Nəhayət, xarici dünyadan tamamilə təcrid olunmuş Kukuanalar ölkəsinə çatan ekspedisiya üzvləri burada amansız və zalım kral Tvala ilə onun qanlı ayinlər icra edən qorxunc ifritəsi Qaqulun diktaturası ilə qarşılaşırlar. Yoldaşları olan sirli yerli sakin Umbopanın əslində bu krallığın qanuni varisi olduğunu öyrənən səyyahlar taxt-tac uğrunda qanlı bir müharibəyə qoşulur, müasir silahlarının gücü və günəş tutulması hiyləsi ilə zalım kralı devirərək Umbopanı hakimiyyətə gətirirlər. Yeni kralın minnətdarlığı sayəsində gizli xəzinə mağarasına daxil olan, lakin ifritə Qaqulun xəyanəti ilə orada diri-diri basdırılmaq təhlükəsi yaşayan qəhrəmanlar möcüzəvi şəkildə xilas olaraq həm böyük sərvətlə, həm də ser Henrinin sağ qalmış qardaşı ilə birlikdə vətənə qayıdırlar.

Henri Rayder Haqardın «Süleyman şahın xəzinələri» romanı fil sümüyü ovçusu və təcrübəli səyyah Allan Kortermeynin rəhbərliyi altında Afrikanın kəşf olunmamış vahşi dərinliklərinə doğru çıxılan təhlükəli və sirli bir ekspedisiyanın hekayəsidir. Səyahətin əsas məqsədi ser Henri Körtisin əfsanəvi Süleyman peyğəmbərin almaz mədənlərini axtararkən itkin düşmüş qardaşını tapmaq olsa da, qəhrəmanları susuz səhralar, keçilməz dağlar və ölümcül təhlükələr gözləyir. Nəhayət, xarici dünyadan tamamilə təcrid olunmuş Kukuanalar ölkəsinə çatan ekspedisiya üzvləri burada amansız və zalım kral Tvala ilə onun qanlı ayinlər icra edən qorxunc ifritəsi Qaqulun diktaturası ilə qarşılaşırlar. Yoldaşları olan sirli yerli sakin Umbopanın əslində bu krallığın qanuni varisi olduğunu öyrənən səyyahlar taxt-tac uğrunda qanlı bir müharibəyə qoşulur, müasir silahlarının gücü və günəş tutulması hiyləsi ilə zalım kralı devirərək Umbopanı hakimiyyətə gətirirlər. Yeni kralın minnətdarlığı sayəsində gizli xəzinə mağarasına daxil olan, lakin ifritə Qaqulun xəyanəti ilə orada diri-diri basdırılmaq təhlükəsi yaşayan qəhrəmanlar möcüzəvi şəkildə xilas olaraq həm böyük sərvətlə, həm də ser Henrinin sağ qalmış qardaşı ilə birlikdə vətənə qayıdırlar.

Vilhelm Haufun "Soyuq ürək" nağılı, Şvartsvald meşəsində yaşayan kasıbkömürçü Peter Munkun varlanmaq və cəmiyyətdə hörmət qazanmaq arzusundan bəhs edir.O, meşənin xeyirxah ruhu Şüşə Adamdan pul diləsə də, ağlsız istəkləri ucbatındanqısa zamanda müflis olur və bu dəfə qorxulu nəhəng Hollandiyalı Mişelə üz tutur.Zalım ruh olan Mişel ona sonsuz sərvət müqabilində dəhşətli bir şərt irəli sürür:Peter canlı və hiss edən ürəyini soyuq, hisssiz bir daş parçası ilə dəyişməlidir.Sinəsində daş daşıyan Peter qısa müddətdə Şvartsvaldın ən zəngin adamına çevrilir.Lakin var-dövlət ona xoşbəxtlik gətirmir; o, şəfqət, sevgi və mərhəmət hisslərini itirir,hətta öz anasına qarşı xəsislik edir və öz sevimli həyat yoldaşını amansızca öldürür.Etdiyi bu dəhşətli əməldən sonra vicdan əzabı çəkən Peter mənəvi iflasını anlayır.O, yenidən Şüşə Adama sığınaraq, hiylə yolu ilə daş ürəyi Mişeldən geri almağı bacarır.Canlı ürəyinə qovuşan və səhvlərini anlayan gənc, həqiqi xoşbəxtliyin pulda olmadığını dərk edir.

Fazil İsgəndərin bu əsəri, Qafqaz adətlərinin və insan xarakterlərininmürəkkəbliyini çegemli Sandro əminin maraqlı dilindən oxucuya çatdırır.Hekayədə uzun illər dostluq edən iki ailə arasında qəfil baş verənamansız qan düşmənçiliyi və bu münaqişənin gətirdiyi bəlalar təsvir olunur.Münaqişənin barışıq şərti kimi yeniyetmə Həzrət qarşı tərəfə qul verilir.Gənc Həzrət düşmən ailənin həyətində ağır nökər həyatı yaşamağa başlayır.O, fiziki əziyyətlərə dözsə də, azadlıq eşqi və intiqam hissi heç sönmür.Sandro əmi isə hadisələrin gedişatını özünəməxsus fəlsəfi baxışla müşahidə edir.İllər keçdikcə qul və ağa arasındakı münasibətlər tamamilə psixoloji müstəviyə keçir.Həzrət öz insanlıq qürurunu qorumaq üçün hər fürsətdə gizli mübarizə aparır.Müəllif sovet ideologiyası fonunda dağlıların qədim mental dəyərlərini ironiya ilə tənqid edir.