Əsər XIX əsrin əvvəllərində Fransada, gənc, istedadlı və gələcəyi parlaq olan dənizçi Edmon Dantesin hekayəsi ilə başlayır. Edmon özünə gözəl bir həyat qurmaq və sevgilisi ilə evlənmək ərəfəsində ikən, onun uğurlarını, xoşbəxtliyini və dənizçilik karyerasını qısqanan bir qrup rəqibi tərəfindən gizli bir oyunun qurbanı olur. Bu rəqiblər ona qarşı saxta ittihamlar irəli sürərək, gənc dənizçinin dəniz kənarındakı təcrid olunmuş, qaranlıq bir qalaya salınmasına nail olurlar.Edmon bu qapalı məkanda uzun illər keçirir və böyük çətinliklərlə üzləşir. Orada o, digər bir aqil məhbus olan Abbat Faria ilə tanış olur. Müdrik qoca Edmona elm, dil və strateji düşüncə öyrədir, həmçinin ona dənizdəki sirli Monte-Kristo adasında gizlədilmiş nəhəng bir xəzinənin yerini deyir. Müəyyən vaxtdan sonra gənc dənizçi bu qapalı məkandan çıxmağı bacarır, gizli adaya yollanaraq inanılmaz bir sərvətə sahib olur. O, özünə yeni bir kimlik və "Qraf Monte-Kristo" titulunu götürür. İllər sonra Paris yüksək cəmiyyətinə nüfuzlu, sirli və çox varlı bir qraf kimi qayıdan Edmon, keçmişdə ona qarşı haqsızlıq edənlərin qurduğu yalanları tək-tək ifşa etmək və ədaləti bərpa etmək üçün böyük, dahi bir strateji plana start verir.

Aleksandr Dümanın "Qara zanbaq" romanı, XVII əsr Niderlandında ölkəni bürüyən böyük bir çiçəkçilik yarışması fonunda, tamamilə qüsursuz və nadir bir qara zanbaq yetişdirməyə çalışan gənc alim Kornelius van Berlenin dramatik hekayəsindən bəhs edir. Öz elmi işinə bağlı olan bu gənc, uğurlarını hədsiz dərəcədə qısqanan rəqibinin qurduğu gizli oyunlar və atdığı şər nəticəsində azadlığını itirərək qapalı bir qalaya salınır. Kornelius rəqibinin onun əlindən almaq istədiyi qiymətli çiçək soğanlarını qorumaq üçün böyük sınaqlarla üz-üzə qalır.Ağır şəraitdə keçən bu izolyasiya dövründə o, məkanın nəzarətçisinin mərhəmətli və fədakar qızı Roza ilə tanış olur və gənclər arasında saf, güclü bir sevgi yaranır. Kornelius öz elmi sirrini və gələcək qələbəsini bu gənc qıza əmanət edir; Roza isə həm rəqibin gizli təqiblərindən yayınaraq, həm də çətin zindan mühitində bu möcüzəvi çiçəyi addım-addım yetişdirməyi bacarır. Sonda qurulan bütün xain planlar ifşa olunur, gənclər öz azadlıqlarına və böyük mükafata qovuşurlar, qara zanbaq isə qaranlığa qarşı qazanılmış ədalətin və sonsuz sevginin rəmzi olaraq çiçək açır.

Jül Vernin "Yerin mərkəzinə səyahət" (1864) romanı, elmi-fantastik janrın klassik nümunəsi olub, alman professoru Otto Lidenbrok, onun qardaşı oğlu Aksel və bələdçiləri Hansın yer kürəsinin dərinliklərinə doğru etdikləri qeyri-adi elmi ekspedisiyanı mövzu götürür. Hadisələr professorun qədim bir island əlyazmasında yerin mərkəzinə aparan gizli yolun koordinatlarını tapması ilə başlayır və komanda İslandiyadakı sönmüş Sneffels vulkanının kraterindən aşağı enərək yeraltı dünyaya daxil olur. Yerin minlərlə metr dərinliyində qədim geoloji dövrlərə aid bitkilər, nəhəng göbələklər, yeraltı dəniz və prehistorik dövrün dəniz canavarları ilə qarşılaşan səyahətçilər, susuzluq, yolunu azma və fırtına kimi ölümcül təhlükələrlə mübarizə aparırlar. Sonda daxili təzyiq və maqmanın hərəkəti nəticəsində İtaliyadakı aktiv Stromboli vulkanının püskürməsi ilə yenidən yerin səthinə çıxan qəhrəmanlar, bu unudulmaz səfəri uğurla tamamlayırlar. Müəllif bu təsirli mətndə geologiya və paleontologiya elmlərinin nailiyyətlərini bədii təxəyyüllə birləşdirərək, insanın təbiətin sirlərini kəşf etmək ehtirasını, dözümlülük və iradənin gücünü vurğulayır.

Robert Luis Stivensonun "Şahzadə Florizenin macəraları" (1878) əsəri, Bohemiya şahzadəsi Florizen və onun sadiq köməkçisi polkovnik Ceraldinin Londonun gizli və təhlükəli küçələrində qarşılaşdıqları qeyri-adi hadisələri mövzu götürür. London həyatının monotonluğundan bezən və macəra axtarışına çıxan şahzadə, təsadüfən öz canından bezmiş insanların toplaşdığı müəmmalı "İntihar klubu"na daxil olur. Bu gizli cəmiyyətin rəhbəri olan qəddar Sədrin qurduğu ölüm oyununa daxil olan Florizen, son anda ölümdən xilas olaraq bu cinayət şəbəkəsini çökdürmək və Sədri ədalət məhkəməsinə vermək üçün amansız bir mübarizəyə başlayır. Hadisələr Parisə və digər Avropa şəhərlərinə qədər uzanır, burada şahzadə həm də məşhur "Raca almazı"nın oğurlanması ilə bağlı digər bir cinayət zəncirini araşdırmalı olur. Müəllif bu təsirli mətndə detektiv janrının elementlərini incə satira və yumorla birləşdirərək, aristokratiyanın darıxma hissini, qumar və ehtirasın insanı sürüklədiyi uçurumu, eləcə də şərəf və dostluq prinsiplərini bədii şəkildə canlandırır.

Ceyms Barrinin "Piter Pen" romanı, heç vaxt böyümək istəməyən sehrli bir oğlanın macəraları fonunda uşaqlıq məsumluğu ilə real həyatın reallıqlarını qarşı-qarşıya qoyur. Hadisələr Piter Penin gənc Vendi və onun qardaşlarını Londondakı evlərindən sehrli Olmayan Ölkəyə (Neverland) aparması ilə başlayır. Piter, pəri tərəfdaşı Ting-Ting, Vendi və digər itkin oğlanlar bu adada qəddar Kapitan Kukun rəhbərlik etdiyi quldur dəstəsinə qarşı amansız və həyəcanlı bir mübarizəyə girişirlər. Zamanın fərqli axdığı bu məkanda müxtəlif təhlükələri dəf edən uşaqlar, sonda böyüməyin qaçılmaz olduğunu anlayaraq evlərinə və real dünyaya qayıtmağa qərar verirlər, Piter isə əbədi uşaqlığı seçərək geridə qalır. Müəllif bu təsirli mətndə zamanın sürətlə keçməsini, ana sevgisinə olan ehtiyacı, xəyal dünyasının zənginliyini və məsuliyyətdən qaçışla yetkinlik dövrünə qədəm qoymağın gətirdiyi daxili münaqişələri bədii şəkildə canlandırır.