XVIII əsr Fransasının tarixi və mistik atmosferində cərəyan edən bu əsər, bənzərsiz bir duyğu fəlsəfəsini mövzu alır. Hekayənin mərkəzində, dünyadakı bütün qoxuları ən incə detalına qədər hiss etmək qabiliyyətinə malik, lakin özünə məxsus heç bir qoxusu olmayan gənc bir ətir ustasının axtarışları dayanır. O, ətrafındakı dünyanı vizual obrazlarla deyil, tamamilə qoxuların dili ilə kəşf edir.Bu qeyri-adi istedad onu Parisin qədim ətriyyat emalatxanalarından, sənətin sirlərini öyrənəcəyi Grasse şəhərinə qədər aparır. Baş qəhrəmanın tək bir məqsədi var: insan şüuruna və duyğularına birbaşa təsir edə biləcək, saf gözəlliyi və heyranlığı simvolizə edən dünyanın ən mükəmməl ətrini yaratmaq. Bu ideal formulu tapmaq üçün o, təbiətin, nadir çiçəklərin və insanın gizli cövhərini (essensiyasını) toplamaq üçün bədii, sirli və ehtiraslı bir sənət səyahətinə çıxır. Əsər, sənətin sərhədlərini, insanın daxili tənhalığını və mükəmməllik axtarışının yarada biləcəyi böyük təsiri fəlsəfi bir dillə təqdim edir.

Adsız bir riyaziyyatçı və ixtiraçı (Zaman Səyyahı) öz laboratoriyasında dördüncü ölçüdə hərəkət etməyə imkan verən bir maşın hazırlayır. O, bu cihazla gələcəyə — bizim eranın 802 701-ci ilinə səyahət edir. Səyyah gələcəkdə bəşəriyyətin inkişaf edib ucalacağını gözləsə də, tamamilə fərqli və acınacaqlı bir mənzərə ilə qarşılaşır. İnsan nəsli yerüstündə yaşayan zəif, qayğısız, tənbəl Eloylar və yeraltında yaşayan, qaranlıqdan qorxan və vəhşi heyvanabənzər Morloklar olmaqla iki tam fərqli sinfə bölünmüşdür. Səyyah öz zaman maşınını itirdikdən sonra bu təhlükəli gələcəkdə sağ qalmaq və öz dövrünə qayıtmaq üçün yollar axtarmağa başlayır.

Brem Stokerin "Drakula" romanı, gənc ingilis vəkil Conatan Harkerin mülk satışı müqaviləsini imzalamaq üçün Transilvaniyanın dumanlı dağlarında yerləşən qədim bir qəsrə səyahəti ilə başlayan və dünya ədəbiyyatının simasına çevrilən qotika üslublu dəhşət hekayəsidir. Personajların daxili dünyasını oxucuya birbaşa çatdırmaq üçün gündəliklər, şəxsi məktublar, teleqramlar və qəzet çıxarışları formasında sənədli üslubda yazılmış əsər, sirli Qraf Drakulanın İngiltərəyə gəlməsi ilə dumanlı London küçələrində yaydığı vahiməni və mistik hadisələri təsvir edir. Viktoriya dövrünün müasir elmi dünyası ilə Şərqi Avropanın qədim xurafatlarının toqquşduğu bu romanda, professor Van Helsinqin rəhbərlik etdiyi bir qrup cəsur insan həm sevdiklərini qorumaq, həm də müasir sivilizasiyanı bu qaranlıq bəladan xilas etmək üçün zamana qarşı təhlükəli bir mübarizəyə qoşulur.

Hər şey baş qəhrəmanın küçədə əlində əqrəbsiz saat tutmuş sirli bir qarı ilə qarşılaşması ilə başlayır. Bu mistik görüşdən sonra qarı yazıçının evinə gəlir və hadisələr tamamilə idarəolunmaz, qorxulu və eyni zamanda gülməli bir hal alır. Otağında qəfil tapdığı gözlənilməz bir problemlə tək qalan yazıçı, çarəsizlikdən çox qəribə və absurd qərarlar verməyə məcbur olur. O, həm dövrün gətirdiyi daxili qorxularla, həm də onu addım-addım təqib edən paranoik hadisələrlə mübarizə aparmalı olur.Əsər süjetin sonunu bilmədən belə oxucunu daimi gərginlikdə və maraqda saxlayır. Çünki müəllif real dünya ilə fantastik dünyanı bir-birinə elə ustalıqla qatır ki, hadisələrin növbəti saniyədə hansı tərəfə dönəcəyini təxmin etmək qeyri-mümkündür.

Viktor Hüqonun bu tarixi və möhtəşəm əsəri Fransa tarixində böyük dəyişikliklərin baş verdiyi, fərqli ideologiyaların və baxışların toqquşduğu 1793-cü il hadisələrindən bəhs edir. Romanın mərkəzində müxtəlif nəsillərə və fərqli inanclara mənsub olan üç əsas personajın taleyi dayanır: qədim ənənələrə sadiq qalan təcrübəli markiz de Lantenak, yeni idealları müdafiə edən onun gənc və cəsur qohumu Qauven və onun mənəvi müəllimi olan qətiyyətli Simurden. Hadisələr bu üç fərqli xarakterin qarşıdurması fonunda cərəyan edərkən, sadiqlik, borc və insanlıq hissləri böyük sınağa çəkilir. Əsərin ən təsirli məqamlarından biri köməksiz uşaqların xilas edilməsi ətrafında qurulan səhnədir ki, bu da ən kəskin qarşıdurmalarda belə insani duyğuların hər şeydən uca olduğunu göstərir. Müəllif fərdlərin daxili mübarizəsini təsvir edərək sübut edir ki, hər hansı bir ideologiyadan və ya qanundan daha üstün olan yeganə dəyər insanpərvərlik, mərhəmət və vicdandır.