Laymen Frenk Baumun "Oz ölkəsinin sehrbazı" romanı, balaca qızcığazDorotinin Kanzas çölündən sehrli bir dünyaya düşməsindən bəhs edir.Güclü qasırğa onun yaşadıqları kiçik evi iti Toto ilə birlikdə göyəqaldıraraq, fərqli nağıl qəhrəmanlarının məskəni olan Oz diyarına atır.Evinə qayıtmaq istəyən Doroti, bunun yalnız Zümrüd şəhərinin hökmdarıolan Böyük Sehrbazın köməkliyi ilə mümkün ola biləcəyini öyrənir.O, sarı kərpicli yolla səyahət edərkən özünə sadiq dostlar tapır:ağıl arzulayan Müqəvva, ürək istəyən Dəmir Odunçu və cəsarət axtaranQorxaq Şir daxili əskikliklərini tamamlamaq üçün ona qoşulurlar.Yol boyunca dostlar zalım cadugərlərlə və müxtəlif çətinliklərləmübarizə apararaq, əslində axtardıqları gücün daxillərində olduğunu anlayırlar.Böyük Sehrbazın saxtakar çıxmasına baxmayaraq, xeyirxah sehrbazındəstəyi ilə Doroti evə dönür, dostları isə arzularına qovuşurlar.Müəllif bu macəra fonunda dostluğun, fədakarlığın və evə olan sevginin gücünü göstərir.

Toni Morrisonun "Evə" romanı, Koreya müharibəsinin veteranı olan gəncFrenk Moninin irqçiliklə zəncirlənmiş Amerikaya qayıdışından bəhs edir.Müharibənin ağır psixoloji travmalarını və cəbhədə itirdiyi dostlarınınağrısını daşıyan Frenk, cəmiyyətdə özünə yer tapmaqda çətinlik çəkir.Lakin günlərin birində doğma bacısı Cinin ölümcül təhlükədə olduğunu,qəddar tibbi eksperimentlərə məruz qaldığını öyrənən gizli məktub alır.Bu xəbər onu daxili qorxularına qalib gələrək təcili yola düşməyə məcbur edir.O, bacısını xilas etmək üçün irqi ayrı-seçkiliyin hökm sürdüyü cənuba doğru,uşaqlıq illərinin keçdiyi və hər zaman nifrət etdiyi Lotus şəhərciyinə qayıdır.Bu səyahət həm bacısının fiziki, həm də özünün mənəvi xilası yoluna çevrilir.Yazıçı əsərdə müharibənin dəhşətlərini qara dərili insanların yaşadıqlarısosial ədalətsizliklər, amansızlıqlar və hüquqsuzluqlar fonunda təqdim edir.Frenk keçmişin kabusları ilə üzləşərək ailə bağlarının gücünü yenidən kəşf edir.Sonda qəhrəmanlar Lotusda həm bir-birlərinə sığınır, həm də gerçək evi tapırlar.

Əsər sovet rejiminin kəndlərdə kök saldığı, dinə və köhnə adət-ənənələrə qarşı amansız mübarizə apardığı bir dövrdə cərəyan edir. Hadisələrin mərkəzində kəndin dindar bəsirət sahibi, el arasında nüfuzlu olan Molla Gülən və onunla kəskin ideoloji mübarizə aparan gənc, radikal sovet fəalı Komsomol Tahir dayanır. Tahir köhnə dünyagörüşünü tamamilə yox etmək mənsubiyyəti ilə Molla Güləni cəmiyyətin gözündən salmağa, onu bir "sinfi düşmən" kimi ifşa etməyə çalışır.Lakin bu ideoloji müharibənin ortasında kənd sakinlərinin gizli saxladığı mənəvi eybəcərliklər, xəyanətlər və daxili çürümələr üzə çıxır. Müəllif sovet quruluşunun gətirdiyi süni "yeniliyin" insanların daxili aləmini necə manipulyasiya etdiyini göstərir. Kökündən, milli və mənəvi dəyərlərindən qopan, yalnız siyasi maraqlara xidmət edən kütlə rəmzi olaraq **"quru budaq"**a bənzədilir. Sonda hər iki tərəfin radikallığı kənd mühitində böyük bir mənəvi böhrana və faciəyə yol açır.

Karlo Kollodinin dünyaşöhrətli "Pinokkionun macəraları" nağıl-romanında kasıb dülgər Ceppettonun sehrli bir taxta parçasından düzəldiyi və möcüzəvi şəkildə canlanan dəcəl taxta kuklanın həqiqi bir oğlana çevrilmək üçün keçdiyi çətin, təhlükəli və tərbiyəvi həyat yolu təsvir olunur. Doğulduğu ilk gündən tənbəlliyə, əyləncəyə meyil edən və məktəbə getmək əvəzinə sirkə qaçan Pinokkio, xeyirxah Danışan Cırcıramanın nəsihətlərinə qulaq asmayaraq hiyləgər Tülkü və Pişiyin tələsinə düşür, pullarını itirir və hər dəfə yalan danışanda burnunun uzanması cəzası ilə üzləşir. Ona hər zaman doğru yolu göstərməyə çalışan xeyirxah Mavi Pərinin xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, o, dərslərindən tamamilə imtina edib "Əyləncə ölkəsi"nə qaçır və burada keçirdiyi boş vaxtların cəzası olaraq uzunqulağa çevrilir. Başına gələn saysız-hesabsız fəlakətlərdən sonra səhvlərini anlayan və böyük sınaqlardan keçən Pinokkio, atasını axtararkən nəhəng bir köpəkbalığının qarnına düşür və orada Ceppettonu taparaq fədakarlıqla onu ölümdən xilas edir. Məhz bu cəsarəti, dürüstlüyü, ailəsinə olan sonsuz sevgisi və əməyin dəyərini anlaması sayəsində Mavi Pəri onu bağışlayır və nağılın sonunda Pinokkio cansız bir taxta kukladan həqiqi, əsl insana çevrilir.

Ser Artur Konan Doylun məşhur elmi-fantastik əsəri olan "Zəhərli qurşaq" romanında dahi və çılğın alim Professor Çellencer kosmik fəzada Yerin ölümcül efir təbəqəsinə daxil olacağını kəşf edir və bu qiyamət ssenarisindən sağ çıxmaq üçün köhnə dostları — jurnalist Melounu, professor Sammerlini və lord Con Rokstonu xüsusi hermetik oksigen otağında bir araya gətirir. Sığınacaqdan bütün bəşəriyyətin və canlı təbiətin bir-bir dərin yuxuya gedərək "məhv olmasını" dəhşət içində izləyən qəhrəmanlar, oksigenləri bitdikdən sonra pəncərəni açarkən qazın keçib getdiyini və insanların əslində ölmədiyini, sadəcə müvəqqəti letargik yuxuya getdiyini anlayaraq həyatın kövrəkliyi və kainat qarşısında insanın acizliyi barədə unudulmaz bir fəlsəfi dərs alırlar.