Hekayə, İndoneziyanın ucqar bir tropik kəndində, cəmiyyətdən və peşəsindən təcrid olunmuş şəkildə yaşayan almaniyalı bir həkimin dilindən nəql olunur. Günlərin bir günü onun yanına yerli cəmiyyətdə yüksək mövqe tutan, varlı və mağrur bir ingilis qadın gələrək gizli şəkildə abort etmək istədiyini bildirir və bunun müqabilində böyük məbləğdə pul təklif edir. Qadının təkəbbürlü davranışı həkimdə qəribə bir inadkarlıq və ehtiras oyadır; o, pulu rədd edərək kömək qarşılığında qadının özünü təslim etməsini tələb edir. Təklifdən hiddətlənən qadın dərhal oranı tərk edir. Bu andan etibarən həkim, Malayziya mədəniyyətində insanın kor təbii instinktlərlə idarəolunmaz bir dəlilik və qətl dalğasına qapılmasını ifadə edən "amok" sindromuna tutulur. Peşmançılıq və ehtirasın gətirdiyi kor koranə bir inadla qadının izinə düşən həkim, onun sirrini qorumaq və səhvini düzəltmək üçün hər şeyi riskə atır. Lakin qadının çarəsizlikdən gizli və savadsız bir həkimə müraciət etməsi və nəticədə ölümcül vəziyyətə düşməsi hadisələri faciəyə doğru sürükləyir. Həkim son nəfəsində qadına onun sirrini hamıdan gizli saxlayacağına dair söz verir və bu andı yerinə yetirmək üçün qadının cəsədi daşınan gəmidə belə öz canı bahasına dəhşətli bir fədakarlıq edir.

Süjet xəttinin mərkəzində, kosmik gəmisinin qəzaya uğraması nəticəsində gözlənilmədən Yer planetinə düşən 12 yaşlı yadplanetli qız — Lemi dayanır. Burada o, özünə qısa zamanda sadiq məktəbli dostlar və eləcə də təhlükəli düşmənlər qazanır. Lemi fərqli sivilizasiyadan gəlsə də, Yerdəki uşaqlarla dil tapır və onlar birlikdə ulduz müharibələrinin qarşısını almaq, eləcə də Yerin ekologiyasını məhv olmaqdan xilas etmək üçün çarələr axtarırlar. Məktəblilər Kainatın sirli qanunlarını və digər sivilizasiyaların həyat tərzini öyrənərək həm öz dünyagörüşlərini genişləndirir, həm də Leminin doğma planetinə qayıtması üçün gərgin mübarizə aparırlar. Astronavtika, təbiət və astronomiya elmlərinə dair zəngin məlumatlarla süslənmiş bu macəra, gənc oxuculara dostluğun, fərqliliklərə hörmətin və dünyamızı qorumağın vacibliyini aşılayır.

"Mən, nənəm, İliko və İllarion" romanı, İkinci Dünya müharibəsi illərində Gürcüstanın kiçik bir kəndində yaşayan insanların ağır həyatını zəngin yumor, səmimiyyət və dərin humanizmlə əks etdirən çoxşaxəli süjetə malikdir. Məzmun yetim qalmış və müharibənin gətirdiyi yoxsulluq mühitində nənəsi Olqa, eləcə də kəndin baməzə, xeyirxah qocaları olan İliko və İllarion tərəfindən böyüdülən gənc Zurikonun həyat hekayəsi üzərində qurulub. Süjet xətti Zurikonun məktəb illərini, kənddəki ilk sevgisini, qocaların bir-biri ilə etdiyi sonsuz zarafatları və çətinliklərə baxmayaraq bir-birinə göstərdiyi bənzərsiz dəstəyi təsvir edir, daha sonra qəhrəmanın Tbilisidə tələbəlik illərini keçirib yenidən doğma kəndinə, onu böyüdən insanların yanına qayıtması ilə inkişaf edir. Roman fədakarlığı, kənd həyatının saflığını və nəsillər arasındakı qırılmaz mənəvi bağları tərənnüm edir, müharibənin acılarına yalnız sevgi, yumor və daxili nikbinliklə qalib gəlməyin mümkün olduğu ideyasını təbliğ edir.

Fransanın cənubundakı kiçik və sakit Taraskon şəhərciyinin sakinləri ovçuluq ehtirası ilə yaşasalar da, ətrafda ovlayacaq heç bir heyvan qalmadığından sadəcə havaya papaq atıb güllələməklə təsəlli tapırlar; bu qəribə cəmiyyətin ən hörmətli, lovğa və xəyalpərəst lideri isə evini silahlar və səyyah kitabları ilə dolduran, hamıya böyük qəhrəmanlıqlarından dəm vuran Tartarendir. Onun kitablardan oxuduğu macəraları real həyatı kimi danışması yerli camaatda elə bir rəy yaradır ki, hamı ondan böyük bir səyahət gözləyir və Tartaren öz lovğalığının qurbanı olaraq, əslində heç istəmədiyi halda, Şimali Afrikaya — Əlcəzairə şir ovuna getməyə məcbur olur. Əlcəzairə çatdıqda fransız mühitindən tamamilə fərqli, şərq koloriti və fırıldaqçılarla qarşılaşan Tartaren Don Kixotsayağı sadəlövhlüyü ucbatından özünü saxta şahzadələrin və hiyləgərlərin oyuncağına çevirir, şir əvəzinə kor bir qocanın əhliləşdirilmiş quyruqsuz aslanını güllələyir və yerli camaat tərəfindən döyülərək bütün pullarını itirir. Sonda əlində sadəcə sadiq yoldaşına çevrilən qoca bir dəvə ilə doğma Taraskona utanc içində qayıdan Tartaren, şəhər sakinlərinin onun bu səfərini böyük bir qəhrəmanlıq dastanı kimi qarşıladığını və gətirdiyi dəvəni igidliyinin sübutu hesab etdiyini görəndə dərhal roluna geri dönür. Dode bu əsərdə parlaq bir yumor və ironiya vasitəsilə cəmiyyətdəki parazit qəhrəmanlıq iddialarını, burjua təbəqəsinin saxtalığını və insanın öz daxili qorxularını gizlətmək üçün uydurduğu illüziyaları ustadca ifşa edir.

On yaşlı Devid doğulduğu gündən bəri atasının sayəsində xarici aləmdən, cəmiyyətin pisliklərindən və qayğılarından uzaq, uca dağların qoynunda, tam bir cənnət mühitində böyümüşdür. Onun bildiyi yeganə şey meşələr, vəhşi təbiət, gözəlliklər və atası ilə birlikdə təbiətin səsinə uyğun olaraq ifa etdikləri sehrli skripka musiqisidir. Lakin günlərin birində atasının qəfil və ağır xəstəliyi onları dağlardan aşağı, insanların yaşadığı kiçik bir kəndə enməyə məcbur edir. Atası mənşəyi və əsl kimliyi barədə heç bir sənəd buraxmadan vəfat etdikdə, balaca Devid bu yad dünyada tamamilə tək qalır və kənddəki sərt, kobud bir fəhlə ailəsinin himayəsinə verilir. Kənd sakinləri üçün onun soyadının olmaması, özünü sadəcə "Devid" adlandırması və həyata hamıdan fərqli, saf və sənətkar nəzərlərlə baxması böyük bir tapmacaya çevrilir. Devid insanların qabalığına, maddi qayğılarına və soyuqluğuna baxmayaraq, əlindəki skripkası və qəlbindəki sonsuz xeyirxahlıq hissi ilə ətrafındakı hər kəsin həyatına toxunmağa, dondurulmuş qəlbləri yumşaltmağa və onlara həyatın kiçik gözəlliklərini sevdirməyə başlayır. Əsərin sonunda Devidin əslində kim olduğu və onun keçmişi ilə bağlı böyük sirr açılsa da, o, hamının yaddaşında statusundan asılı olmayaraq dünyanı gözəlləşdirən "sadəcə Devid" olaraq qalır.