Cəlil Məmmədquluzadənin şah əsərlərindən sayılan «Danabaş kəndinin əhvalatları» əsərində bir kəndin timsalında avamlığın, mütiliyin, hüquqsuzluğun bütöv bir cəmiyyəti hansı faciələrə sürükləyə biləcəyi böyük ustalıqla təsvir olunmuşdur.
Aldanmış Kəvakib
Baharın əvvəli idi, novruzdan üç gün keçmişdi. Şah Abbas günortadan üç saat keçmiş qəsrdə öz arvadı Səlma xatun ilə oturub söhbətə məşğul idi ki, xacəbaşı xacə Mübarək içəri girib, baş əyərək ərz elədi ki: - Münəccimbaşı Mirzə Sədrəddin qibleyi-aləmin ziyarətinə müşərrəf olmaq istəyir, bir vacibi işdən ötrü. Şah Səlma xatuna işarə etdi ki, hərəmxanaya getsin və xacəyə buyurdu ki: - Mirzə Sədrəddini çağır gəlsin!
Qurd it damında
Qurd gecə ağıla girmək istərkən, İtlərin damına atıldı birdən. Həyətin itləri ayağa durdu, Yaxında duyunca o, acgöz Qurdu.
Qazlar
Çubuğunu bir kəndli şappıldadıb qazlara, Vaxtında satmaq üçün aparırdı bazara. Qazanc üçün qazları salmış idi önünə, Tələsiyirdi çatsın böyük bazar gününə
Qartal və Hörümçək
Bir qartal uçaraq buluddan uca, Qafqaz dağlarına gərdi qol-qanad. Qondu birəsrlik yaşlı ağaca, Baxdıqca xoş gəldi yerdəki həyat.
