İsa Muğannanın "Şapalaq" hekayəsi, paytaxtın mürəkkəb həyatından, gərginliyindən və süni mühitindən uzaqlaşmaq üçün doğma qəsəbəyə, bacısının yanına qaçan bir yazıçının daxili dünyasını və yaddaş təbəqələrini təsvir edir.Müəllif təmiz havaya, suya və ən əsası ruhən dincliyə ehtiyac duyduğu anlarda üz tutduğu bu yaşıl qəsəbədə, uşaqlıq dostlarının və nakam yaxınlarının xatirələri ilə baş-başa qalır. Əsərdə sadə mühit, ailə bağları və "Beluqa Nüsrət" kimi orijinal kənd personajlarının duzlu-məzəli dialoqları fonunda, insanın öz mənəvi köklərinə qayıdışı və həyatın reallıqları ilə kəskin üzləşmə anları səmimi bir dillə işıqlandırılır.

Çingiz Aytmatovun "Köçəri quşun ağısı" əsəri, xalqın azadlıq mübarizəsini, ana fədakarlığını və insan taleyinin təbiətlə olan ayrılmaz vəhdətini silsilə dastan motivləri ilə canlandıran fəlsəfi bir mətndir.Müəllif müqəddəs İssık-kul gölünün sahillərindən uzaq gələcəyə və keçmişə boylanaraq, doğma yurdun müdafiəsi uğrunda canından keçməyə hazır olan fərdlərin mənəvi ucalığını araşdırır. Köçəri quşların kövrək sədaları və anaların sonsuz duaları üzərində qurulan təhkiyə, oxucunu insanın bu dünyadakı əsl missiyası, vətənpərvərlik, xalq yaddaşının qorunması və qaçılmaz tale həqiqətləri barədə dərin düşüncələrə qərq edir.

Xalq yazıçısı Elçinin "Hönkürtü" hekayəsi, insan yaddaşının qaranlıq künclərində gizlənən, zamanın unutdura bilmədiyi xatirələrin və daxili peşmanlıqların emosional mənzərəsini yaradır.Əsər, qəhrəmanın keçmişin sakit məhkəməsi qarşısında duraraq öz ömrünü, itirilmiş anlarını və illər öncə qəlbində iz qoyan insanları bir-bir xatırlamasından bəhs edir. Hekayədə canlı bir şahid kimi çıxış edən qədim bir çinar ağacı, həm keçmişin gizli təbəssümünü, həm də illərin gətirdiyi səssiz nifrət və tənəni yarpaqlarında daşıyır. İnsanın öz keçmişi ilə üzbəüz qaldığı, duyğuların pik həddə çatdığı o sarsıdıcı "hönkürtü" anını təsvir edən bu mətn, yaddaşın həm bir təsəlli, həm də amansız bir cəza mexanizmi olduğunu fəlsəfi-psixoloji çalarlarla açır.

Cəfər Cabbarlının "Gülər" hekayəsi, ilk azərbaycanlı qadın aktrisanı axtaran müəllifin və kino heyətinin 16-17 yaşlı gənc və istedadlı bir qızla qarşılaşmasından bəhs edir."Sevil" filminin çəkilişləri üçün çadrasını atmağa və sənət dünyasına addım atmağa daxilən tam hazır olan Gülər, mühitin amansız qınağı və ailəsindəki Kamal adlı mühafizəkar kişinin ağır psixoloji basqısı qarşısında aciz qalır. Cəmiyyətin "mən arvadımı, bacımı səhnəyə buraxmaram" düşüncə tərzi ilə gənc bir qızın sənət eşqinin toqquşduğu bu dramatik hekayə, Azərbaycan qadınının azadlıq və özünüfəsdetmə mübarizəsini real, sənədli və sarsıdıcı bir dillə təqdim edir.

Rey Bredberinin "Dadli Stounun təəccüblü ölümü" hekayəsi, ədəbiyyat dünyasının zirvəsindəykən qəfildən yazmağı dayandıran və yoxa çıxan dahi bir yazıçının sirli aqibətindən bəhs edir.Otuz yaşında şöhrətin pik nöqtəsində qələmi yerə qoyan Dadli Stounun iyirmi beş il sonra izinə düşən sadiq bir pərəstişkarı, onun bu qəfil "itkin düşməsinin" arxasındakı heyrətamiz həqiqəti öyrənir. Sən demə, illər öncə onun uğurlarını həzm edə bilməyən uğursuz və paxıl bir rəqibi yazıçını öldürmək qərarına gəlibmiş. Lakin fiziki ölümdənsə, yazıçılıq karyerasının ölməsinə razı olan Dadli Stoun, bu təhdidi böyük bir fürsət kimi qiymətləndirərək öz yaradıcı simasını bilərəkdən qurban verir. Hekayə fədakarlığın, sənətdən kənarda tapılan daxili azadlığın və bir insanın özünü yenidən kəşf etməsinin dramatik, fəlsəfi təhlilidir