Covanni Verqanın 1880-ci ildə yazdığı "Kənd namusu" hekayəsi, Siciliya kəndində sevgi, xəyanət və qisas üçbucağında cərəyan edən, spoylersiz qeyd etsək, kənd adətlərinin və namus anlayışının insan talelərini necə amansızca idarə etdiyini göstərən klassik bir verizm (realizm) əsəridir. Əsgərlikdən qayıdan Turiddu adlı gəncin keçmiş sevgilisi Lolanı zəngin bir arabaçı ilə evli tapmasından sonra başlayan gizli intiqam və qısqanclıq hissləri, kəndin sərt exlaq qanunları fonunda fərdlərin daxili ehtirasları ilə birləşərək idarəolunmaz və gərgin bir ailə dramına çevrilir. İtalyan bəstəkarı Pyetro Maskanyinin dünya şöhrətli eyniadlı operasının da təməlini qoyan bu yığcam mətndə yazıçı, Siciliya cəmiyyətinin real mənzərəsini, kəndlilərin adət-ənənələrini və sarsıdıcı insan duyğularını süjetin sonunu aşkar etmədən tam bir psixoloji gərginliklə oxucuya ötürür.

Hekayə gənc və təcrübəsiz bir qəzet müxbirinin məşhur yazıçı Mark Twaindən müsahibə almaq üçün onun evinə gəlməsi ilə başlayır. Müxbirlərdən və onların şablon suallarından bezən yazıçı, bu gənclə bir az əylənmək və ona unudulmaz bir dərs vermək qərarına gəlir. Twain özünü olduqca saf, unutqan və sanki "dünyadan xəbərsiz" bir insan kimi aparmağa başlayır. Müxbirin verdiyi hər bir sadə suala (məsələn: "Neçə yaşınız var?", "Harada doğulmusunuz?") elə absurd, bir-birinə zidd və ağılasığmaz cavablar verir ki, gənc jurnalistin beyni tamamilə qarışır. Yazıçı öz bioqrafiyasını tamamilə saxtalaşdıraraq tarixi faktları alt-üst edir, müxbir isə onun ciddi olduğunu düşünərək hər şeyi dəftərinə qeyd edir. Sonda gənc oğlan tam bir çaşqınlıq içində, əslində heç bir real məlumat ala bilmədiyini anlamadan evdən ayrılır.

Alfredo Orianinin "Don Covanni Verita" əsəri müstəqil bir hekayə deyil, müəllifin 1889-cu ildə nəşr olunmuş "Fino a Dogali" romanının tərkibinə daxil olan və eyni zamanda tarixi sənədli esse-hekayə xarakteri daşıyan xüsusi bir bölməsidir. İtaliya risorcimento hərəkatının real tarixi siması olan keşiş Don Covanni Veritanın həyatından bəhs edən bu bioqrafik əsər, qəhrəmanın ölüm xəbərinin yerli bir kafedə doğurduğu böyük səs-küy və mübahisələrlə başlayır. Müəllif spoyler vermədən hadisələrin gedişatını elə qurur ki, oxucu kilsə qanunları ilə inqilabi ruh arasında sıxılıb qalan, İtaliyanın azadlığı üçün gizli fəaliyyət göstərən və məşhur sərkərdə Cüzeppe Qaribaldini ölümdən xilas edən cəsur bir din xadiminin dramatik mübarizəsinə şahidlik edir. İnqlabi ideyalarla dini vəzifələrin toqquşmasını fəlsəfi fona köçürən yazıçı, dövrün siyasi böhranını, kənd icmasının daxili ziddiyyətlərini və vətənpərvərlik hissinin gətirdiyi ağır fədakarlıqları real tarixi faktlara söykənərək silsilə gərgin hadisələrlə təsvir edir

Covanni Verqanın "Canavar" əsəri, ehtiras, cəmiyyət təzyiqi və qaçılmaz tale mövzularını işləyən İtaliya verizm (realizm) ədəbiyyatının ən güclü nümunələrindən biridir.Əsər Siciliya kəndində hamının "Canavar" adlandırdığı, qarşısıalınmaz daxili ehtirasa sahib və heç bir kənd qaydasına tabe olmayan qeyri-adi bir qadının daxili dünyasından bəhs edir. Ssenarinin sonunu açmadan qeyd etmək olar ki, bu qadın Nanni adlı gənc bir kəndliyə dəlicəsinə aşq olur və öz arzusuna çatmaq üçün həm özünün, həm də ətrafındakıların həyatını alt-üst edəcək, kənd cəmiyyətini sarsıdacaq çox təhlükəli adımlar atır. Yazıçı bu mətndə insanın idarə edə bilmədiyi ibtidai instinktlərin həm fərd, həm də ailə üzərində necə dağıdıcı bir gücə çevrildiyini, Siciliyanın isti, quraq və sərt təbiət fonunda çox təsirli bir dillə oxucuya çatdırır.

Brem Stokerin "Drakula" romanı, gənc ingilis vəkil Conatan Harkerin mülk satışı müqaviləsini imzalamaq üçün Transilvaniyanın dumanlı dağlarında yerləşən qədim bir qəsrə səyahəti ilə başlayan və dünya ədəbiyyatının simasına çevrilən qotika üslublu dəhşət hekayəsidir. Personajların daxili dünyasını oxucuya birbaşa çatdırmaq üçün gündəliklər, şəxsi məktublar, teleqramlar və qəzet çıxarışları formasında sənədli üslubda yazılmış əsər, sirli Qraf Drakulanın İngiltərəyə gəlməsi ilə dumanlı London küçələrində yaydığı vahiməni və mistik hadisələri təsvir edir. Viktoriya dövrünün müasir elmi dünyası ilə Şərqi Avropanın qədim xurafatlarının toqquşduğu bu romanda, professor Van Helsinqin rəhbərlik etdiyi bir qrup cəsur insan həm sevdiklərini qorumaq, həm də müasir sivilizasiyanı bu qaranlıq bəladan xilas etmək üçün zamana qarşı təhlükəli bir mübarizəyə qoşulur.