Hər şey baş qəhrəmanın küçədə əlində əqrəbsiz saat tutmuş sirli bir qarı ilə qarşılaşması ilə başlayır. Bu mistik görüşdən sonra qarı yazıçının evinə gəlir və hadisələr tamamilə idarəolunmaz, qorxulu və eyni zamanda gülməli bir hal alır. Otağında qəfil tapdığı gözlənilməz bir problemlə tək qalan yazıçı, çarəsizlikdən çox qəribə və absurd qərarlar verməyə məcbur olur. O, həm dövrün gətirdiyi daxili qorxularla, həm də onu addım-addım təqib edən paranoik hadisələrlə mübarizə aparmalı olur.Əsər süjetin sonunu bilmədən belə oxucunu daimi gərginlikdə və maraqda saxlayır. Çünki müəllif real dünya ilə fantastik dünyanı bir-birinə elə ustalıqla qatır ki, hadisələrin növbəti saniyədə hansı tərəfə dönəcəyini təxmin etmək qeyri-mümkündür.

Viktor Hüqonun bu tarixi və möhtəşəm əsəri Fransa tarixində böyük dəyişikliklərin baş verdiyi, fərqli ideologiyaların və baxışların toqquşduğu 1793-cü il hadisələrindən bəhs edir. Romanın mərkəzində müxtəlif nəsillərə və fərqli inanclara mənsub olan üç əsas personajın taleyi dayanır: qədim ənənələrə sadiq qalan təcrübəli markiz de Lantenak, yeni idealları müdafiə edən onun gənc və cəsur qohumu Qauven və onun mənəvi müəllimi olan qətiyyətli Simurden. Hadisələr bu üç fərqli xarakterin qarşıdurması fonunda cərəyan edərkən, sadiqlik, borc və insanlıq hissləri böyük sınağa çəkilir. Əsərin ən təsirli məqamlarından biri köməksiz uşaqların xilas edilməsi ətrafında qurulan səhnədir ki, bu da ən kəskin qarşıdurmalarda belə insani duyğuların hər şeydən uca olduğunu göstərir. Müəllif fərdlərin daxili mübarizəsini təsvir edərək sübut edir ki, hər hansı bir ideologiyadan və ya qanundan daha üstün olan yeganə dəyər insanpərvərlik, mərhəmət və vicdandır.

Yanuş Korçakın dünya şöhrətli bu klassik uşaq romanı uşaq kral Matiuşun sərgüzəştlərindən bəhs edən seriyanın ikinci kitabıdır. Ölkəsində uşaqların hüquqlarını qorumaq və böyük islahatlar aparmaq istəyən balaca kral Matiuş, digər böyük hökmdarların paxıllığı və bəzi yanlış anlaşılmalar ucbatından taxtından endirilir. Cəza olaraq o, uzaq, kimsəsiz bir adaya göndərilir. Adadakı tənha həyatında Matiuş tamamilə fərqli bir reallıqla qarşılaşır; artıq onun əmrlərini yerinə yetirən nazirləri yoxdur və o, öz ayaqları üzərində durmağı, təbiətlə mübarizə aparmağı öyrənməlidir. Sürgün həyatı gənc kralı dərindən dəyişdirir, ona cəsarət, səbir, sadiqlik və təvazökarlıq kimi mühüm insani dəyərləri aşılayır. O, adada keçirdiyi günlər ərzində keçmiş səhvlərini təhlil edir, insan münasibətlərini daha yaxşı anlayır və daxili dünyasını zənginləşdirir. Əsər böyük məsuliyyətlərin fərdin xarakterini necə formalaşdırdığını, çətinliklər qarşısında ruhdan düşməməyin vacibliyini və uşaq dünyasının saflığını çox təsirli bir dillə nümayiş etdirir.

Cozef Konradın bu məşhur əsəri XIX əsrin sonlarında, Londonun dumanlı və sirli küçələrində gizli bir həyat sürən Adolf Verlokun hekayəsindən bəhs edir. Zahirən sadə bir dükan sahibi olan Verlok, əslində xarici bir dövlət və müəyyən gizli qruplar üçün çalışan gizli bir agentdir. O, həyat yoldaşı Vinni və onun xüsusi qayğıya ehtiyacı olan həssas qardaşı Stivi ilə birlikdə sakit bir ailə həyatı yaşamağa çalışır. Lakin bir gün Verlokun rəhbərliyi ondan cəmiyyətdə səs-küy yaradacaq böyük bir tapşırıq icra etməsini, Londonun məşhur rəsədxanasına qarşı gizli bir plan hazırlamasını tələb edir. Bu təzyiq qarşısında çıxılmaz vəziyyətdə qalan Verlok, özünü qorumaq üçün gənc və saf Stivini bu təhlükəli plana daxil edir. Bu addım ailənin taleyini tamamilə dəyişdirən qaçılmaz və qəfil bir hadisəyə yol açır. Əsər gizli siyasi oyunların, verilən yanlış qərarların fərdlərin daxili dünyasına, ailə bağlarına necə təsir etdiyini və sadiqlik hissinin necə sınağa çəkildiyini dərin psixoloji boyalarla təsvir edir.

Lev Tolstoyun bu dramatik əsəri cəmiyyətdə böyük hörmət qazanan, xeyirxah və zəhmətkeş mülkiyyətçi Yevgeni İrtenyevin daxili dünyasındakı ziddiyyətlərdən bəhs edir. Atasından qalan borclu təsərrüfatı bərpa etmək üçün kəndə köçən Yevgeni, buradakı tənha həyatında yerli kəndli qadın Stepanida ilə qısamüddətli bir əlaqə qurur. Daha sonra o, öz mühitindən olan nəzakətli və xeyirxah Liza ilə evlənərək nümunəvi, xoşbəxt bir ailə həyatı qurur. Lakin bir müddət sonra Stepanidanın onların mülkündə işçi olaraq yenidən görünməsi Yevgeninin daxili dincliyini alt-üst edir. Keçmiş bəslədiyi güclü duyğular və arzular onun düşüncəsini yenidən əsir alır. O, ailəsinə olan sədaqəti ilə daxilində oyanan bu güclü, maneolunmaz cazibə qüvvəsi arasında çıxılmaz vəziyyətdə qalır. Əsər insanın iradəsi ilə onun daxili dünyasını idarə edən gizli, təhlükəli istəklər — yəni insanın öz daxili "şeytanı" arasındakı amansız mübarizəni, mənəvi dəyərlərin kövrəkliyini ustadca nümayiş etdirir.