"Əli və Nino" — 1937-ci ildə Vyanada nəşr olunmuş, Şərq və Qərb mədəniyyətlərinin toqquşmasını iki gəncin böyük sevgisi fonunda təsvir edən dünyaşöhrətli romandır. Hadisələr Birinci Dünya Müharibəsi dövründə, müsəlman azərbaycanlı Əli xan ilə xristian gürcü qızı Ninonun fərqli din və düşüncə sınaqlarından keçən münasibətləri ətrafında qurulub. Siyasi xaos səbəbindən Dağıstan və İrana qaçmaq məcburiyyətində qalan cütlük, 1918-ci ildə Azərbaycan Demokratik Respublikası qurulduqdan sonra böyük ümidlərlə Bakıya qayıdır. Lakin 1920-ci ildə sovet ordusunun işğalı bu xoşbəxtliyə son qoyur; Əli xan ailəsini təhlükəsiz yerə göndərsə də, özü Gəncə körpüsündə vətəni müdafiə edərkən şəhid olur. Əsər şəxsi xoşbəxtlikdən uca tutulan Vətən sevgisini simvolizə edən dramatik bir şahəsərdir.

Romanın əsas mövzusu, tətil günlərini birlikdə keçirən bir qrup cəsur uşağın və onların sadiq itinin "Sirli Xam Torpaqlar" adlı qəribə bir ərazidə məskunlaşan qaraçı köçü ilə qarşılaşmasından sonra başlayan təhlükəli araşdırmalar və detektiv macəralarıdır. Düşərgə salmış qaraçıların şübhəli davranışları, gecələr baş verən qəribə hadisələr və ərazidə gizlədilən sirli bir mülk uşaqların diqqətini çəkir. Böyüklərin xəbərdarlıqlarına baxmayaraq, kiçik detektivlər bu gizli tapmacanı təkbaşına həll etməyə qərar verirlər. Köçün içinə sızaraq gizli ipuclarını izləyən dostlar, qaraçıların əslində böyük bir cinayət şəbəkəsinin və oğurluq hadisəsinin üstünü örtməyə çalışdıqlarını aşkar edirlər. Hekayə boyu uşaqlar həm qorxulu anlarla qarşılaşır, həm də bir-birlərinə olan sadiqliyi, cəsarəti və çətin vəziyyətlərdən çıxış yollarını tapmaq bacarığını sınaqdan keçirirlər.

Pol Terunun "Uzun ömürlü" hekayəsi qocalıq, zamanın amansız axışı və keçmişlə indiki zaman arasındakı qaçılmaz mənəvi uçurumu təsvir edən dərin psixoloji mətndir. Süjet xətti uzun bir ömür yaşamış, lakin illər keçdikcə ətrafındakı dünyadan və insanlardan təcrid olunaraq daxili bir tənhalığa qərq olan yaşlı qəhrəmanın xatirələri və gündəlik səssiz həyatı üzərində qurulub. Müəllif qocalığın fərdə bəxş etdiyi müdrüklüyü, eyni zamanda onun insanı müasir cəmiyyətdə necə "görünməz" və unudulmuş birinə çevirdiyini incəliklə işıqlandırır.

Pol Terunun "Tərs oğlan" hekayəsi cəmiyyətin qəbul etdiyi normalara, stereotiplərə və ailə gözləntilərinə qarşı çıxan fərdin daxili üsyanını təsvir edir. Süjet xətti hər kəsin getdiyi yolla getməkdən imtina edən, ətrafındakıların qaydalarını rədd edərək "tərs" bir mövqe tutan gənc qəhrəmanın daxili dünyası və yaşadığı sosial qarşıdurma üzərində qurulub. Müəllif bu tərsliyin sadəcə bir şıltaqlıq deyil, insanın öz kimliyini və müstəqilliyini qorumaq üçün etdiyi səssiz bir fəryad olduğunu ustalıqla işıqlandırır.

Pol Terunun "Roza xalanın xəzinəsi" hekayəsi maddi dəyərlərlə mənəvi boşluqlar arasındakı təzadı, ailədaxili gizli maraqları və insanın xəsislik ehtirasını təsvir edir. Süjet xətti yaşlı və tənhalığa tərk edilmiş Roza xalanın guya sahib olduğu böyük bir xəzinənin ətrafında qohumlarının topladığı saxta sevgi və maraq oyunları üzərində qurulub. Müəllif insanların var-dövlət naminə necə maskalandığını, xəzinə axtarışının gətirdiyi rəzaləti və insanın gözünü kor edən tamahkarlığı ustalıqla işıqlandırır.